Skąd wzrost składek ZUS 2026?

Wszystko zaczyna się od przeciętnego wynagrodzenia, które według projektu budżetu ma w 2026 r. wynieść 9420 zł brutto. To właśnie ta kwota stanowi punkt odniesienia do obliczania składek społecznych dla przedsiębiorców. Zgodnie z przepisami, podstawę stanowi 60% prognozowanego wynagrodzenia, czyli dokładnie 5652 zł.

Od tej kwoty liczone są składki: emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa oraz składka na Fundusz Pracy. W kolejnym roku ich łączna wartość wyniesie około 1920 zł miesięcznie (zależnie od dobrowolnego chorobowego i stawki wypadkowej), czyli o około 150 zł więcej niż w 2025.

Koszt tzw. „dużego ZUS” zbliży się do 2400 zł miesięcznie, gdy doliczymy do niego składkę zdrowotną.

Składka zdrowotna bez ulg

Największa zmiana dotyczy składki zdrowotnej. Od lutego 2026 roku (po zakończeniu okresu przejściowego obowiązującego do 31 stycznia 2026 r.) przedsiębiorcy zapłacą składkę zdrowotną od pełnego minimalnego wynagrodzenia, które wyniesie 4806 zł brutto.

Jeśli rząd nie przedłuży preferencji, przestanie obowiązywać możliwość obliczania składki od 75% płacy minimalnej. W rezultacie minimalna składka zdrowotna wyniesie około 432,54 zł miesięcznie (9% podstawy). Rok wcześniej było to 314,96 zł, więc wzrost przekroczy 117 zł.

W przypadku ryczałtowców wysokość składki nadal zależy od przychodów, ale również tu koszty wzrosną, ponieważ progi ryczałtu są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem.

Preferencyjny i Mały ZUS Plus w górę

Nowe stawki obejmą także przedsiębiorców korzystających z ulg:

• Dla firm na preferencyjnym ZUS, czyli tych, które rozliczają się na podstawie 30% minimalnego wynagrodzenia, podstawa wyniesie 1441,80 zł. To oznacza wzrost składek społecznych o kilkadziesiąt złotych miesięcznie.
• Dla osób korzystających z Małego ZUS Plus zmiana nie jest automatyczna, ponieważ podstawa zależy od dochodu. Jednak wyższe minimalne wynagrodzenie podniesie również dolny próg możliwej podstawy, co w efekcie zwiększy miesięczne obciążenie składkami.

Przedsiębiorcy zapłacą o jedną składkę więcej?

Hasło „o jedną składkę więcej” nie jest przesadą. Według aktualnych prognoz, łączna suma wszystkich obowiązkowych składek przekroczy około 2350 zł miesięcznie. Rok wcześniej było to około 2080 zł.

Wzrost o 270 zł miesięcznie stanowi równowartość jednej składki społecznej. W skali roku daje to ponad 3200 zł dodatkowych kosztów prowadzenia działalności. Dla mikrofirm, które i tak zmagają się z rosnącymi kosztami energii i usług, będzie to zauważalna różnica.

Kogo nowe składki ZUS dotkną najbardziej?

Wzrost najbardziej odczują to przedsiębiorcy korzystający z dużego ZUS-u, którzy nie mają już prawa do ulg. Są to najczęściej osoby samozatrudnione:

• specjaliści IT,
• marketingowcy,
• doradcy,
• właściciele małych biur usługowych,
• prowadzący działalność jednoosobową bez pracowników.

Wspólnicy spółek komandytowych i jednoosobowych spółek z o.o. również podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, choć zasady rozliczeń różnią się od tych, które dotyczą JDG.

W większości przypadków wyższe składki oznaczają jedno: wzrost kosztów stałych, które trzeba uwzględnić w planach finansowych na nowy rok.

Jak się przygotować na nowe składki ZUS?

Wzrostu składek ZUS nie da się uniknąć, ale można się do niego przygotować.

Jeszcze w tym roku warto:

1. zaktualizować budżet i uwzględnić nowe miesięczne wydatki,
2. sprawdzić, czy przysługują Ci ulgi – np. ulga na start czy Mały ZUS Plus,
3. skonsultować się z doradcą rachunkowym, by ocenić, jak zmiana wpłynie na Twoje rozliczenia podatkowe,
4. rozważyć zmianę formy opodatkowania, jeśli składka zdrowotna stanie się zbyt dużym obciążeniem.

Dobrze prowadzona księgowość pozwala przewidzieć skutki takich zmian z wyprzedzeniem, a nie dopiero przy pierwszym przelewie do ZUS.

Rok 2026 nie przynosi nowych reform, ale pokazuje, jak ściśle system ZUS jest powiązany z gospodarką. Wystarczy wzrost przeciętnego wynagrodzenia, żeby automatycznie podniosły się składki. To kolejny dowód na to, że prowadzenie działalności gospodarczej to nie tylko faktury i podatki, ale także planowanie finansowe z wyprzedzeniem.

Wzrost o jedną składkę miesięcznie może wydawać się drobiazgiem, dopóki nie przeliczy się go w skali całego roku. Wtedy każdy przedsiębiorca widzi, że nawet niewielka korekta w tabeli ZUS może  zamienić się w poważny wydatek.

Artykuł Składki ZUS 2026 – przedsiębiorcy zapłacą o jedną składkę więcej pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Na czym polegają wakacje składkowe?

„Wakacje od ZUS” to możliwość jednorazowego w roku zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Obejmuje to składki emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne chorobowe, a także wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Budżet państwa pokrywa w tym czasie za przedsiębiorcę minimalne składki, co oznacza, że okres ten nadal wlicza się do stażu ubezpieczeniowego – mimo że przedsiębiorca nie płaci ich z własnej kieszeni.

Warto podkreślić, że ulga nie obejmuje składki zdrowotnej. Nawet w miesiącu „wakacji” trzeba ją opłacić w pełnej wysokości. Zwolnienie dotyczy wyłącznie składek społecznych przedsiębiorcy i nie obejmuje składek za pracowników czy współpracowników.

Kto może skorzystać z wakacji od ZUS?

Z ulgi mogą skorzystać mikroprzedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG, a także komornicy sądowi. Zasada jest prosta: każdy przedsiębiorca może skorzystać z ulgi raz w roku, wybierając dowolny miesiąc prowadzenia działalności – bez konieczności jej zawieszania.

Aby skorzystać z ulgi, trzeba spełnić określone warunki:

• w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przedsiębiorca miał zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż 10 osób (łącznie z sobą),

• roczny przychód z działalności w jednym z dwóch ostatnich lat nie przekroczył 2 000 000 euro,

• przedsiębiorca nie rozpoczął działalności gospodarczej wykonując te same zadania dla byłego pracodawcy w roku rozpoczęcia działalności lub w roku poprzednim,

• wniosek o zwolnienie („RWS”) został złożony w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który przedsiębiorca chce skorzystać z ulgi.

Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie – przez platformę PUE ZUS. Po jego zaakceptowaniu, składki za wybrany miesiąc zostaną pokryte z budżetu państwa, a przedsiębiorca nie będzie musiał ich opłacać.

Kto nie może skorzystać z ulgi?

Nie każdy przedsiębiorca będzie mógł skorzystać z wakacji od ZUS.

Wykluczeni są m.in. ci, którzy:

• zatrudniają więcej niż 9 osób,

• prowadzą działalność nierejestrowaną,

• korzystają z tzw. ulgi na start (czyli są już zwolnieni z większości składek społecznych),

• są wspólnikami jednoosobowych spółek z o.o., komandytowych, jawnych lub partnerskich (o ile nie prowadzą samodzielnej działalności wpisanej do CEIDG),

• w jednym z dwóch ostatnich lat przekroczyli limit przychodu 2 000 000 euro,

• wykonują usługi na rzecz byłego pracodawcy w tym samym zakresie, co wcześniej na etacie.

Z tego powodu warto wcześniej zweryfikować swoją sytuację z biurem rachunkowym – błędne złożenie wniosku może skutkować odrzuceniem ulgi lub koniecznością korekty deklaracji.

Zakres ulgi i jej skutki

Zwolnienie obejmuje wyłącznie składki społeczne przedsiębiorcy – nie dotyczy składek zdrowotnych ani składek za pracowników. W deklaracji ZUS (np. DRA) za miesiąc objęty ulgą należy odpowiednio oznaczyć tytuł ubezpieczenia.
Okres objęty zwolnieniem jest traktowany jako składkowy, co oznacza, że nie wpływa negatywnie na ciągłość ubezpieczenia. Jednakże składki pokrywane przez budżet są liczone od minimalnej podstawy, co może w niewielkim stopniu wpłynąć na przyszłą wysokość świadczeń emerytalnych lub rentowych.

Z perspektywy podatkowej należy pamiętać, że nieopłacone składki społeczne nie będą stanowiły kosztu uzyskania przychodu ani kwoty możliwej do odliczenia od podatku. Oznacza to, że w miesiącu korzystania z ulgi koszt uzyskania przychodu będzie niższy, co może minimalnie wpłynąć na podatek dochodowy.

Czy warto skorzystać z wakacji od ZUS?

Dla większości mikroprzedsiębiorców to korzystna forma wsparcia. Jeden miesiąc bez składek społecznych to realna oszczędność rzędu kilkuset złotych, a przy pełnym ZUS-ie – nawet ponad tysiąca. Warto jednak dobrze zaplanować moment skorzystania z ulgi. Dobrym rozwiązaniem może być wybór miesiąca, w którym firma ma niższe przychody lub większe koszty, by poprawić bieżącą płynność finansową.

Przedsiębiorcy korzystający z preferencyjnych składek (np. Mały ZUS Plus) mogą odczuć mniejszą korzyść, natomiast osoby odkładające na wyższe świadczenie emerytalne powinny pamiętać, że minimalna składka finansowana przez państwo może nieznacznie obniżyć przyszłe świadczenia.

W każdym przypadku warto przed złożeniem wniosku skonsultować decyzję z księgowym, który oceni opłacalność ulgi i zadba o poprawne rozliczenie w dokumentach ZUS oraz w księgowości firmy.

Artykuł Wakacje od ZUS 2025 – kto skorzysta i na jakich zasadach? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Zmiany składek dla przedsiębiorców w 2026 r.

Od kolejnego roku ma obowiązywać nowy system wyliczania składki zdrowotnej. Rząd zaproponował dwuelementową konstrukcję składki, która będzie zależna od przychodów i dochodów podatnika, ale w nieco uproszczony sposób niż dotychczas.

Nowy model składki będzie zawierał dwa elementy:

1. Część ryczałtowa – będzie obowiązkowa dla wszystkich przedsiębiorców

• 9% podstawy wymiaru,
• podstawa to 75% minimalnego wynagrodzenia (jak dotąd obowiązywały różne progi uzależnione od przychodu).

2. Część dodatkowa – tylko po przekroczeniu progów

• przy skali podatkowej i podatku liniowym: po przekroczeniu 1,5x średniego wynagrodzenia – dodatkowa składka 4,9% od nadwyżki,
• dla ryczałtowców: po przekroczeniu 3x średniego wynagrodzenia – dodatkowa składka 3,5% od nadwyżki.

W związku z tym wiemy, że do pewnych limitów składka zdrowotna będzie stała, a dopiero po ich przekroczeniu stanie się progresywna.

Czy to oznacza powrót ryczałtowego ZUS?

Przejdźmy więc do zasadniczego pytania: Czy wróci zryczałtowany ZUS? I tak, i nie.

Większość małych firm będzie płaciło stałą składkę zdrowotną bez comiesięcznych wyliczeń od dochodu. Nie będzie jednej, wspólnej składki zryczałtowanej. Składka zdrowotna będzie miała część progresywną i wciąż pozostanie uzależniona od dochodów przy wyższych progach.

Oznacza to raczej uproszczenie obecnego systemu niż powrót do modelu sprzed Polskiego Ładu. Rząd proponuje konstrukcję, która pozwala na przewidywalność, ale nie dla wszystkich firm.

Przykład: ile wyniesie składka zdrowotna w 2026?

Załóżmy, że minimalne wynagrodzenie w 2026 roku będzie na poziomie 5000 zł brutto. Składka podstawowa to: 75% x 5000 zł = 3750 zł -> 9% x 3750 zł = 337,50 zł miesięcznie.

Jeśli Twój przychód (lub dochód, w zależności od formy opodatkowania) nie przekroczy progu, to zapłacisz składkę zdrowotną w kwocie 337,50 zł miesięcznie, niezależnie od faktycznego wyniku finansowego.

A co w sytuacji, gdy przekroczysz próg?

• Jeśli rozliczasz się skalą podatkową lub podatkiem liniowym: po przekroczeniu 1,5x średniego wynagrodzenia, zapłacisz 4,9% od nadwyżki.
• Rozliczasz się ryczałtem: powyżej 3x średniego wynagrodzenia naliczana będzie dodatkowa składka wynosząca 3,5% od nadwyżki.

Ważna zmiana od 2026 r: brak możliwości odliczenia składki

Kolejna ważna wiadomość dla przedsiębiorców to fakt, że w 2026 roku już nie będzie można odliczyć składki zdrowotnej ani od dochodu, ani od przychodu.

W związku z tym, mimo uproszczenia wyliczeń, realne koszty podatkowe mogą wzrosnąć. Warto wziąć to pod uwagę przy analizie swojej sytuacji finansowej.

Dla kogo zmiany w składce zdrowotnej będą korzystne?

Na wprowadzeniu nowych zasad nie skorzystają wszyscy. Plusy takiego rozwiązania mogą jednak zauważyć mikroprzedsiębiorcy, którzy mają niewielkie przychody i dotąd musieli płacić wyższą składkę. Bez wątpienia nowy model może stać się zaletą dla firm na ryczałcie, które utrzymają przychody poniżej 3x przeciętnego wynagrodzenia.

Nowy sposób naliczania składki zdrowotnej prawdopodobnie będzie mniej korzystny dla:

• firm osiągających wysokie dochody, zwłaszcza powyżej 10 000-15 000 zł miesięcznie,
• przedsiębiorców na podatku liniowym, którzy stracą możliwość odliczenia składki zdrowotnej,
• osób, które dziś płacą minimalną składkę w uproszczonej formie i korzystają z preferencji.

Czy zmienią się inne składki ZUS?

Zgodnie z informacjami, składki społeczne będą wciąż wyliczane od 60% przeciętnego wynagrodzenia. Ich poziom będzie się podwyższał wraz ze wzrostem średniej krajowej.

Pełna forma zryczałtowanego ZUS-u póki co nie jest przewidywana. Przedsiębiorcy nie mogą więc na razie liczyć na jednolitą składkę zdrowotną i społeczną w jednej, stałej kwocie.

Artykuł Czy w 2026 wróci ryczałtowy ZUS? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Na czym polega ponowne przeliczenie emerytury?

Ponowne przeliczenie emerytury to procedura, która pozwala na uwzględnienie dodatkowych okresów pracy lub wyższych podstaw wymiaru składek, które nie zostały wcześniej zaliczone przy ustalaniu wysokości świadczenia. Od czerwca 2025 r. rozszerzono katalog uprawnień o osoby, które przed reformą systemu w 1999 roku miały okresy zatrudnienia z niedostateczną dokumentacją płacową.

ZUS umożliwi w takich przypadkach użycie tzw. „wskaźnika minimalnego wynagrodzenia” – czyli zastępczej podstawy ustalenia wysokości składek. Dzięki temu osoby, którym brakowało pełnych danych o zarobkach z lat 70., 80. czy 90., będą miały szansę na korzystniejszy przelicznik.

Kto może skorzystać z przepisów?

Nowe przepisy obejmą:

• osoby, które mają udokumentowany staż pracy sprzed 1999 roku,
• emerytów, którym pierwotnie nie zaliczono niektórych okresów pracy z powodu braku dokumentów płacowych,
• seniorów, którzy ukończyli wiek emerytalny i mają już przyznane świadczenie, ale chcą je zrewidować na podstawie nowych danych.

ZUS szacuje, że nowelizacja może objąć nawet kilkadziesiąt tysięcy osób. W skrajnych przypadkach przeliczenie może oznaczać jednorazową wypłatę wyrównania w wysokości kilku lub kilkunastu tysięcy złotych, a następnie wyższą emeryturę w kolejnych miesiącach.

Jak złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury?

Aby skorzystać z możliwości ponownego przeliczenia emerytury, należy złożyć wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Wniosek można złożyć osobiście w placówce ZUS, za pośrednictwem pełnomocnika, przesłać pocztą lub złożyć elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej, służby wojskowej, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, urlopu wychowawczego lub nauki w szkole wyższej.

W przypadku braku zaświadczeń płacowych, ZUS sam zastosuje mechanizm przeliczenia o minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku. Wniosek można złożyć już od 1 czerwca 2025 roku, a decyzje mają być wydawane w terminie do 60 dni.

Ile można zyskać na ponownym przeliczeniu emerytury?

Średnia kwota wyrównania wynosi 14 800 zł na osobę, co oznacza, że emerytury wzrosną średnio o 160 zł miesięcznie. Całkowity koszt wyrównań szacuje się na około 1,4 miliarda złotych. Po przeliczeniu wysokości emerytur, suma świadczeń wzrośnie o 183 miliony złotych rocznie.

Warto jednak pamiętać, że nie każda osoba zyska na przeliczeniu. W niektórych przypadkach nowe wyliczenia mogą nie przynieść wyższej kwoty, zwłaszcza jeśli obecne świadczenie i tak bazuje na korzystnych parametrach (np. wysokich zarobkach po 1999 r.). Dlatego przed złożeniem wniosku warto skonsultować się z doradcą emerytalnym w ZUS lub w punkcie doradczym.

Artykuł Ponowne przeliczenie emerytury od 1 czerwca – kto może zyskać i jak złożyć wniosek? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Kto musi zwrócić trzynastą emeryturę?

ZUS może zażądać zwrotu trzynastej emerytury w następujących przypadkach:​

• Gdy prawo do świadczenia zostało zawieszone na dzień 31 marca 2025 roku.
• W sytuacji podwójnej wypłaty świadczenia, np. przez ZUS i KRUS.
• Jeśli świadczeniobiorca przekroczył limit dozwolonych dodatkowych dochodów, który wynosi 130% przeciętnego wynagrodzenia.

W przypadku przekroczenia limitu dochodów, ZUS może zawiesić emeryturę, co skutkuje koniecznością zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Ile wynosi trzynasta emerytura netto?

Kwota trzynastej emerytury netto zależy od wysokości podstawowego świadczenia emerytalnego. Dla osób otrzymujących minimalną emeryturę, trzynastka wynosi około 1558,83 zł netto. W przypadku wyższych świadczeń, kwota netto może być niższa, np. około 1484,34 zł.​

Harmonogram wypłat trzynastej emerytury

Wypłaty trzynastej emerytury rozpoczęły się 1 kwietnia 2025 roku. Ze względu na przypadające 20 kwietnia Święta Wielkanocne, ZUS przesunął wypłatę dla tej grupy na piątek, 18 kwietnia.

Co zrobić, jeśli otrzymano wezwanie do zwrotu?

Osoby, które otrzymały wezwanie do zwrotu trzynastej emerytury, powinny dokładnie przeanalizować swoją sytuację i, w razie wątpliwości, skontaktować się z ZUS. W niektórych przypadkach możliwe jest odwołanie się od decyzji lub złożenie wniosku o rozłożenie zwrotu na raty.​

ZUS emerytury są istotnym elementem budżetu wielu seniorów. Dlatego ważne jest, aby być na bieżąco z przepisami i terminami, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek związanych z dodatkowymi świadczeniami.​

Artykuł ZUS emerytury 2025: Trzynastka do zwrotu? Kto musi oddać dodatkowe świadczenie pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Jakie są zasady ustalania składki zdrowotnej po wznowieniu działalności?

W momencie odwieszenia swojej działalności, jako przedsiębiorca ponownie podlegasz obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z tym od tej pory musisz opłacać swoją składkę zdrowotną. Po wznowieniu składka nie pozostaje jednak taka sama jak wcześniej. Należy naliczyć ją na nowo – i tutaj warto poznać zasady, które obowiązują.

Wpływ formy opodatkowania na składkę zdrowotną

To, w jaki sposób rozliczasz się z urzędem skarbowym, ma niebagatelne znaczenie dla wyliczenia Twojej składki zdrowotnej.

Dokładniej:

• Jeśli wybrałeś skalę podatkową lub podatek liniowy – wysokość składki zdrowotnej jest uzależniona od dochodu, który osiągasz w poprzednim miesiącu. Jeśli działalność była zawieszona przez dłuższy czas, a w miesiącu poprzedzającym wznowienie nie było żadnego dochodu, podstawą do naliczenia składki może być minimalne wynagrodzenie.
• Ryczałt – w tym przypadku podstawą obliczenia składki zdrowotnej jest przychód uzyskany w miesiącu wznowienia, pomniejszony o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i 50% zapłaconej składki zdrowotnej.

Jak widać, przy wznowieniu działalności bardzo istotne jest zaplanowanie miesiąca powrotu do aktywności gospodarczej. W ten sposób możesz uniknąć niespodzianek związanych z wysokością nowej składki zdrowotnej.

Chwila wznowienia działalności

W kontekście składki zdrowotnej znaczenie ma nie tylko forma opodatkowania, ale również moment, w którym zdecydujesz się na powrót do prowadzenia swojej firmy.

Dokładniej:

1. Działalność zawiesiłeś i wznowiłeś w tym samym roku kalendarzowym.

Jeśli działalność była zawieszona np. od maja do listopada i odwieszasz ją w tym samym roku, podstawa do obliczenia składki za pierwszy miesiąc po wznowieniu jest ustalana na podstawie dochodu lub przychodu sprzed zawieszenia.

Przykład: Mariusz zawiesił działalność 1 maja 2024 r. i odwiesił ją 1 grudnia 2024 r. Podstawa do naliczenia składki zdrowotnej za grudzień będzie oparta na dochodzie lub przychodzie z kwietnia 2024 r.

2. Zawiesiłeś działalność w jednym roku, a wznawiasz ją już w kolejnym.

Jeśli działalność została zawieszona np. w listopadzie 2024 r., a wznawiasz ją w lutym 2025 r., podstawę do wyliczenia składki zdrowotnej ustala się według nowego roku składkowego. W tym przypadku, gdy nie było dochodów w poprzednim miesiącu, przyjmuje się minimalne wynagrodzenie jako podstawę wymiaru.

Składka zdrowotna a przychody i koszty podczas okresu zawieszenia

Przychody, które uzyskałeś w czasie zawieszenia działalności, a także koszty wówczas poniesione, nie są uwzględnianie przy obliczaniu podstawy wymiaru nowej składki zdrowotnej po jej odwieszeniu. Oznacza to, że wszystkie transakcje dokonane w czasie zawieszenia, np. sprzedaż środków trwałych lub regulowanie zobowiązań, nie wpływają na wysokość składki.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej

Nie warto zapominać również o tym, że przedsiębiorcy rozliczający się skalą podatkową lub podatkiem liniowym, muszą co roku rozliczać swoją składkę zdrowotną. Jeśli Twoja działalność była zawieszona tylko przez część roku, przychody i koszty z tego okresu nie są brane pod uwagę przy obliczaniu rocznej podstawy wymiaru składki. W związku z tym, gdy dochód został osiągnięty w okresie zawieszenia, nie wpłynie on na wysokość Twojej rocznej składki zdrowotnej.

Jakie są obowiązki wobec ZUS po wznowieniu działalności?

Po wznowieniu działalności musisz nie tylko od nowa opłacać składkę zdrowotną, ale najpierw ponownie zgłosić się do ZUS-u jako płatnik ubezpieczeń. W tym celu należy złożyć odpowiednie formularze, np. ZUS ZUA lub ZUS ZZA, w zależności od zakresu ubezpieczeń. Musisz zrobić to maksymalnie w ciągu 7 dni od daty wznowienia działalności. Brak terminowego zgłoszenia może skutkować konsekwencjami, np. ZUS może naliczyć dodatkowe odsetki za zwłokę.

Pozostałe zasady dotyczące wznowienia działalności gospodarczej

Po wznowieniu działalności pamiętaj o pozostałych kwestiach:

• W okresie zawieszenia nie trzeba opłacać składek zdrowotnych, ale po odwieszeniu obowiązek ten powraca na pełną skalę.
• Przychody i koszty poniesione w czasie zawieszenia nie wpływają na ustalanie podstawy składki zdrowotnej.
• Dla przedsiębiorców na skali podatkowej i podatku liniowym rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia.

Dla ryczałtowców rok składkowy trwa od 1 stycznia do 31 grudnia.

Artykuł Wznowienie działalności gospodarczej w kontekście składki zdrowotnej pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

PIP zapowiedziało tysiące kontroli

Główny Inspektor Pracy jeszcze na początku grudnia prezentował na posiedzeniu Rady Ochrony Pracy informacje związane z działaniem PIP w kolejnych latach. Wśród zapowiedzi znalazła się informacja także o tym, że w 2025 roku Państwowa Inspekcja Pracy planuje przeprowadzenie nawet do 55 tysięcy kontroli. Urzędnicy skupią się przede wszystkim na sprawdzaniu, czy przepisy wprowadzone do Kodeksu Pracy w stosunkowo niedawnym okresie są odpowiednio przestrzegane.

Co dokładnie skontroluje PIP?

Z punktu widzenia pracodawców istotne jest sprawdzenie, na czym skupią się urzędnicy podczas kontroli. Warto już wcześniej zniwelować potencjalnie kontrowersyjne sytuacje w przedsiębiorstwie – taki zresztą jest cel kontroli.

Państwowa Inspekcja Pracy w 2025 roku (i w kolejnych latach) skupiać się będzie na kilku istotnych zagadnieniach:

1. Praca zdalna – została uregulowana w przepisach, ale pracodawcy po części zaniedbali obowiązek odpowiedniej dokumentacji wewnątrzzakładowej. PIP będzie dbać o to, aby praca zdalna miała realizację na warunkach określonych w przepisach.
2. Uprawnienia rodzicielskie – inspektorzy mają sprawdzać, czy pracodawcy nie naruszają przepisów dotyczących rodzicielstwa, ochrony stosunku pracy pracowników na urlopie rodzicielskim itp. Weryfikowana będzie także kwestia dania możliwości korzystania z nowego prawa do elastycznej organizacji pracy rodziców lub opiekunów dzieci do lat 8.
3. Zatrudnianie cudzoziemców – mają wejść w życie nowe przepisy dot. zatrudnienia cudzoziemców. Organy kontroli mają sprawdzać, czy przedsiębiorstwa będą odpowiednio dostosowywać się do nowych procedur i wymogów. Dotyczy to także agencji pracy tymczasowej i agencji zatrudnienia.
4. Mobbing – PIP dostrzega, że liczba zgłoszeń skarg pracowniczych w kontekście mobbingu jest nadal wysoka. Z tego też powodu bardzo duży nacisk jest położony na to, aby przy analizie skarg o mobbing sprawdzać, czy pracodawca wdrożył sposoby przeciwdziałania mobbingowi – i czy zrobił to skutecznie.
5. Równe traktowanie – wiele mówi się o różnicach w wysokościach wynagrodzenia w zależności od płci. Państwowa Inspekcja Pracy będzie sprawdzać, czy za jednakową pracę wynagrodzenia są równe, dlatego skargi dot. tego zagadnienia będą przez urząd badane skrupulatnie.
6. Ochrona sygnalistów – Ustawa o ochronie sygnalistów znacząco zmienia podejście do ochrony osób zgłaszających pewne problemy w firmie lub instytucji. Pracodawcy mają obowiązek wdrożenia procedury zgłoszeń wewnętrznych, jeśli zatrudniają co najmniej 50 osób. Realizację tego obowiązku będzie weryfikować Państwowa Inspekcja Pracy. Urząd ma także udzielać porad osobom, które chciałyby dokonać zgłoszenia naruszenia prawa w przedsiębiorstwie.
7. PPK – Pracownicze Plany Kapitałowe są rozwiązaniem, z którego korzysta wielu pracowników. PPK obejmuje wiele obostrzeń i wymogów nakładanych np. na pracodawcę. Jeśli do Państwowej Inspekcji Pracy trafiają sygnały o nieprzestrzeganiu przepisów o PPK (np. o braku wpłat do PPK dokonywanych przez pracodawcę), inspektorzy mogą to zbadać.
8. Czas pracy i wypłata wynagrodzeń – przestrzeganie przepisów i potencjalne naruszanie norm dotyczących czasu pracy oraz terminów wypłaty wynagrodzeń to zagadnienia, które stale interesują PIP. Również w tym roku podczas kontroli sprawdzane będzie to, czy pracodawca nie narusza ustaleń i praw pracowniczych w danym zakresie.

Co kontroluje ZUS?

Zadaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest sprawdzanie, czy pracownicy prawidłowo korzystają ze zwolnienia lekarskiego, czyli popularnego L4. Warto zaznaczyć, że zaledwie w 2024 roku ZUS wstrzymał wypłaty na kwotę niemal 640 tysięcy złotych. Wszystko to w ramach walki z nadużyciami L4.

W ramach kontroli weryfikacji będą podlegać takie sprawy jak:

• Długość zwolnienia i adekwatność tego czasu do schorzenia.
• Czy pracownik nie próbuje uniknąć pracy i realnie nie jest chory.
• Stawianie się przez pracownika na badania kontrolne.
• Pojawianie się nadużyć w kontekście wcześniejszego brania zwolnień lekarskich.

Nowe uprawnienia kontroli ZUS w 2025 roku

Warto zaznaczyć, że ZUS w 2025 roku uzyskał nowe uprawnienia związane z kontrolą zwolnień lekarskich. Okazuje się, że inspektorzy ZUS mogą realizować niezapowiedziane wizyty w miejscu zamieszkania pracownika. Mogą także weryfikować jego aktywność zawodową podczas trwającego zwolnienia lekarskiego.

Co przede wszystkim sprawdza ZUS?

• Czy pracownik nie wykonuje pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia?
• Czy pracownik nie przebywa w miejscu innym niż zadeklarowane w zwolnieniu lekarskim – czy nie pojechał na wakacje, będąc rzekomo ciężko chorym.
• Niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia L4 – poniekąd związane z poprzednim aspektem tj. wyjazdami wakacyjnymi zamiast leczenia się w domu. Do tego dochodzi również częste nadużywanie L4 w postaci remontu mieszkania.

Artykuł Wzmożone kontrole ZUS/PIP w 2025 roku pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Ulgi ZUS dla nowych firm

Przy zakładaniu działalności gospodarczej w Polsce przedsiębiorcy mają możliwość skorzystania z wielu rodzajów wsparcia oferowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Celem tych środków wsparcia jest obniżenie kosztów finansowych, które pojawiają się na wczesnym etapie prowadzenia firmy. To ułatwia nowym przedsiębiorstwom stabilniejsze wejście na rynek oraz zapewnia większą swobodę w zarządzaniu finansami działalności. Wśród proponowanych ulg i preferencji można wymienić między innymi „ulgę na start”, obniżone składki ZUS oraz program „Mały ZUS Plus”, każdy z nich przyczynia się do zmniejszenia wymaganych opłat.

Ulga na start

Ulga na start umożliwia nowym przedsiębiorcom zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwszych sześć miesięcy działalności gospodarczej. Jedynym obowiązkiem finansowym przedsiębiorcy w tym czasie jest opłacenie składki zdrowotnej. Aby skorzystać z tej ulgi, niezbędne jest spełnienie dwóch kryteriów: nieprowadzenie żadnej działalności gospodarczej w ciągu ostatnich pięciu lat oraz nieświadczenie usług dla swojego byłego pracodawcy. Choć Ulga na start oferuje znaczące korzyści, warto zwrócić uwagę, że w omawianym okresie przedsiębiorca nie korzysta z ochrony ubezpieczeń społecznych.

Preferencyjne składki ZUS

Po zrealizowaniu ulgi na start przedsiębiorcy mają możliwość opłacania obniżonych składek ZUS przez następne 24 miesiące. Wartość, od której obliczane są te składki, wynosi 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, które w roku 2025 osiąga poziom 1 399,8 zł. Koszt miesięczny tych preferencyjnych składek, nie uwzględniając ubezpieczenia chorobowego, wynosi 408,60 zł.

Mały ZUS Plus

Przedsiębiorcy, którzy przez dwa lata korzystali ze składek na preferencyjnych warunkach i których roczne przychody nie przekraczają 120 tys. zł, mają możliwość skorzystania z programu Mały ZUS Plus. Ten program umożliwia obniżenie podstawy naliczania składek na ubezpieczenie społeczne, które są uzależnione od osiąganego dochodu, jednak nie mogą one spaść poniżej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Co po zakończeniu ulg ZUS?

Po zakończeniu okresu preferencyjnego przedsiębiorcy są zobowiązani do dokonania rejestracji w systemie ubezpieczeń społecznych, zwany potocznie dużym ZUS-em. Obowiązek ten dotyczy tych przedsiębiorców, którzy nie kwalifikują się do korzystania z żadnych z ulg, takich jak mały ZUS dla małych firm, ani nie są już uprawnieni do korzystania z ulgi na start, preferencyjnego ZUS-u, czy też małego ZUS-u. Przejście na system dużej składki wiąże się z koniecznością płacenia składek na Fundusz Pracy. W ramach ulgi na start oraz małego ZUS-u przedsiębiorcy nie muszą opłacać tej składki, gdyż jest ona wymagana tylko wtedy, gdy podstawa do obliczenia składek na ubezpieczenia społeczne, która jest także podstawą do naliczenia składki na Fundusz Pracy, osiąga co najmniej wysokość minimalnego wynagrodzenia. W przypadku ZUS-u preferencyjnego podstawa ta wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia, a ulga na start zwalnia przedsiębiorcę z płacenia składek społecznych w ogóle. Przedsiębiorcy na początku swojej działalności mogą korzystać z różnych ulg w opłacaniu składek społecznych, jednak aby móc z nich skorzystać, muszą spełnić określone kryteria.

Wyłączenie ze składki zdrowotnej dochodów ze zbycia środków trwałych

Przychody oraz wydatki powiązane z procesem sprzedaży aktywów trwałych nie będą uwzględniane w obliczeniach składki zdrowotnej dla podatników, którzy rozliczają się według ogólnych zasad opodatkowania lub stosując stawkę liniową. Dla przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem dochody ze zbycia aktywów trwałych nie wpłyną na ograniczenia przychodów, które są kryterium dla określenia wysokości składki zdrowotnej. W konsekwencji transakcje sprzedaży aktywów trwałych nie powiększą podstawy naliczenia składki zdrowotnej.

Zmiany te skutkują również modyfikacją formularzy PIT, które mają zostać doposażone w nowe sekcje przeznaczone do dokumentowania przychodów ze sprzedaży aktywów trwałych dla celów statystycznych. Cel tych modyfikacji to umożliwienie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych porównywania informacji z deklaracji składkowych oraz rocznych zeznań podatkowych, co ma na celu wykrycie ewentualnych niezgodności.

Nowelizacja przepisów ma być stosowana przy rozliczeniach składek na ubezpieczenie zdrowotne, które będą należne za okres rozpoczynający się 1 lutego 2025 roku, uwzględniając składkowy rok trwający od 1 lutego poprzedniego roku do 31 stycznia roku bieżącego. Dotyczyć to będzie również aktywów trwałych sprzedawanych po 31 grudnia 2024 roku, włączając te, które będą częściowo zamortyzowane na dzień wprowadzenia nowych regulacji.

Obniżenie wysokości minimalnej składki zdrowotnej

Rok 2025 zaobserwuje redukcję minimalnej składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców, którzy rozliczają się według skali podatkowej oraz tych stosujących podatek liniowy. Wysokość tej składki zostanie obniżona z obecnego poziomu, równego 100% minimalnego wynagrodzenia, do 75% tegoż wynagrodzenia. Od lutego 2025 roku, kwota minimalnej składki zdrowotnej wyniesie 314,96 zł.

Artykuł Obniżone składki ZUS dla nowych firm – co warto wiedzieć? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Czy ZUS przejmie wypłatę chorobowego od pierwszego dnia?

W 2025 r. ZUS ma całkowicie przejąć obowiązek wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia, w którym nastąpiła niezdolność do pracy. Dotyczy to wszystkich pracowników, niezależnie od tego, czy przebywają na zwolnieniu tylko przez kilka dni, czy obejmuje ono długi okres. Zgodnie z nowymi przepisami, pracodawca nie będzie już zobowiązany do wypłacania chorobowego przez pierwsze 33 dni, a w przypadku pracowników powyżej 50. roku życia przez pierwsze 14 dni. Za wypłatę całego zasiłku w pełni odpowiedzialny ma stać się ZUS.

Wprowadzane zmiany oznaczają mniejszą ilość obowiązków administracyjnych dla pracodawców. Pracownicy z kolei nie będą musieli oczekiwać na wypłatę świadczenia przez dłuższy czas.

Nowe przepisy miały obowiązywać już od stycznia, jednak dokument nadal jest procedowany.

Zmiany w procedurach związanych z L4

Nowe przepisy będą dotyczyć nie tylko zmiany podmiotu zobowiązanego do wypłaty zasiłku chorobowego. Regulacje mają wprowadzić również kwestie związane z procedurami L4 i kontrolami ZUS.

Dokładniej:

• Pracownik zyskuje prawo do wykonywania niektórych czynności zarobkowych w trakcie trwania zwolnienia, o ile nie kolidują one z zaleceniami lekarza wystawiającego zwolnienie.
• ZUS będzie przeprowadzał częstsze kontrole wystawionych zwolnień lekarskich w celu zapobiegania nadużyciom.
• ZUS zachęca do korzystania z elektronicznych zwolnień lekarskich e-ZLA.
• Pracodawca nadal będzie odpowiedzialny za zgłaszanie pracowników do ubezpieczeń społecznych i za przesyłanie zwolnień lekarskich do ZUS w określonym czasie. Ponadto pracodawca musi pilnować, aby czynności wykonywane w trakcie zwolnienia, nie były sprzeczne z zaleceniami lekarza.
• Wypłata zasiłku chorobowego będzie następować bezpośrednio z ZUS.
• Pracownicy będą mogli wykonywać niektóre czynności codzienne, spacer z psem lub drobne zakupy.
• Pracownicy będą mogli wykonywać czynności incydentalne, jeśli wymagają tego okoliczności, np. wystawienie faktury lub odpowiadanie na wiadomości e-mail.
• Zwolnienie lekarskie może być wystawione z adresem znajdującym się poza Polską. W związku z tym lekarz może wystawić zwolnienie z zaleceniem wyjazdu na leczenie/terapię do innego kraju.
• Zostanie wprowadzona możliwość wystawienia zwolnienia u jednego pracodawcy przy jednoczesnej zdolności do pracy u innego. Dotyczy to np. sytuacji, gdy osoba niezdolna do pracy fizycznej u jednego pracodawcy przebywa na zwolnieniu, a u innego wykonuje pracę umysłową.

Aktywność niezgodna z celem zwolnienia L4

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, wykonywanie przez pracownika aktywności niezgodnych z celem zwolnienia lekarskiego stanowiło jedną z przyczyn utraty prawa do zasiłku chorobowego.

Analiza orzecznictwa sądowego wskazuje, że orzeczona niezdolność do pracy przy zachowanej zdolności do poruszania się odnosi się głownie do wykonywania podstawowych czynności codziennych. Mogą to być np. robienie niezbędnych zakupów, odwiedzenie apteki w celu zaopatrzenia się w leki czy materiały medyczne, uczestnictwo w zabiegach medycznych, wizytach u lekarza czy rehabilitacja.

W związku z tym zaproponowano wprowadzenie zmiany w przepisach ZUS, która precyzyjnie miałaby określać definicję aktywności niezgodnej z celem zwolnienia z pracy. Nowa definicja mówi, że aktywnością taką będą wszelkie działania, które mogą opóźnić lub utrudnić proces leczenia i rehabilitacji. Warto jednak zauważyć, że zwykłe codzienne czynności i działania incydentalne, które wynikają z pilnych potrzeb, nie będą uznawane za takie aktywności.

Jeśli pracownik przebywający na zwolnieniu będzie nieobecny w przypadku kontroli ZUS, nie zawsze musi to skutkować utratą prawa do zasiłku chorobowego. W sytuacji, gdy osoba na L4 udowodni, że jej nieobecność była uzasadniona względami zdrowotnymi, np. wizytą u lekarza, zakupami w aptece itp., nie zaistnieją podstawy do odmowy wypłaty zasiłku.

Środki nie będą podlegały także zwrotowi, jeśli podjęcie incydentalnych działań wynikających z poważnych powodów okaże się koniecznością. Może to być przykładowo odbiór dziecka ze żłobka czy z przedszkola.

Jak pracodawcy mogą przygotować się do zmian w L4?

Pracodawcy już powinni podjąć odpowiednie kroki w celu aktualizacji procedur związanych z L4 i kontrolą zwolnień lekarskich dla swoich pracowników. Warto organizować szkolenia dla pracowników odpowiedzialnych za administrację i obsługę zwolnień. Co ważne, pracodawca musi ściśle monitorować zasady wykorzystywania L4 i bierze większą odpowiedzialność za weryfikację ich prawidłowości.

Artykuł Zmiany w L4 w 2025 roku – czy ZUS przejmie wypłatę chorobowego od 1 dnia? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.