Limit płatności gotówką – podstawa prawna

Transakcje gotówkowe podlegają limitowi zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców.

Jak wskazuje art. 19: Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku, gdy:

• stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca,
• jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

W związku z przepisami, limit płatności gotówką wynosi 15 000 zł i dotyczy sytuacji, gdy obie strony transakcji są przedsiębiorcami.

Z kolei, jeśli w transakcji biorą udział przedsiębiorca i osoba fizyczna, limit gotówkowy nie obowiązuje.

Uwaga! Limit płatności gotówkowych dotyczy również transakcji zagranicznych! Jeśli kwota transakcji, która widnieje na fakturze, zostanie określona w walucie obcej, zachodzi obowiązek przeliczenia jej zgodnie ze średnim kursem walut obcych, ogłaszanym przez NBP w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień dokonania transakcji.

Kogo dotyczy limit płatności gotówką?

Limit transakcji gotówkowych obejmuje przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wpisanych do CEIDG i spółki prawa handlowego oraz inne podmioty wpisane do KRS, np. fundacje. Limitów muszą przestrzegać również wspólnicy spółki cywilnej, zagraniczne oddziały polskich przedsiębiorców i firmy przeprowadzające transakcje z przedsiębiorcami zagranicznymi.

Co wlicza się w limit gotówkowy?

Bardzo istotne jest to, że limit gotówkowy obejmuje jednorazową wartość transakcji, a nie pojedynczą płatność. W sytuacji, gdy przedsiębiorca płaci ratalnie lub zaliczkowo, sposób uiszczenia zapłat musi być zależny od wysokości łacznej sumy brutto. Jeśli łączna wartość transakcji przekroczy limit, a wydatek ma być ujęty w kosztach, nie można uregulować go gotówkowo.

Jednorazowa wartość transakcji oznacza całą wartość transakcji wyrażoną w pieniądzu, która wynika z odpłatnej dostawy towarów lub świadczenia usług, określonej w zawartej między stronami umowie.

Kompensata, netting i barter – co z limitem płatności gotówkowych?

Dla przedsiębiorców nie są jasne zasady dotyczące limitu w przypadku stosowania kompensaty, pettingu czy umowy barterowej, które mają miejsce najczęściej przy stałych kontrahentach. Jak wyjaśniło Ministerstwo Finansów, przepisy regulujące kwestię limitu płatności dotyczą wyłącznie transakcji, w których dochodzi do rzeczywistej zapłaty. Oznacza to, że wspomniane wyżej metody nie są objęte limitem. Chociaż prowadzą do uregulowania zobowiązań, nie traktuje się ich w świetle prawa jako płatność.

Warto tutaj wspomnieć również o wymienionym wcześniej przekroczeniu limitu. W sytuacji, gdy przedsiębiorca zdecyduje się na uregulowanie zobowiązań przekraczających limit płatności kompensatą, w drodze nettingu lub umowy barterowej, możliwe będzie zaliczenie wydatku do kosztów podatkowych.

Co jeśli przekroczysz limit płatności gotówką?

Firma, która przekroczy limit transakcji gotówkowych, a zaliczy wydatek do kosztów uzyskania przychodów, może spodziewać się pewnych konsekwencji.

Wówczas konieczne będzie zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów, a kiedy nie będzie to możliwe, zwiększenia przychodów. Powyższy obowiązek dotyczy miesiąca, w którym dokonano płatności bez rachunku płatniczego, zlecono przelew lub płatność została zrealizowana z pomięciem mechanizmu podzielonej płatności. Rozwiązanie to obowiązuje również wtedy, gdy faktura kosztowa ma wartość wyższą niż limit 15 000 zł i została w połowie opłacona gotówką, a w połowie przelewem.

Artykuł Limity płatności gotówką 2025 pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.