Archiwa sprawozdania finansowe - PG Partner Gospodarczy

Obowiązkowe badanie sprawozdania finansowego – procedury

spuglisi — Mon, 07 Apr 2025 08:53:38 +0000

Sprawozdanie finansowe to nie tylko zbiór liczb, ale przede wszystkim nieocenione źródło wiedzy o aktualnym stanie ekonomicznym przedsiębiorstwa. Analizując wyniki z ostatniego roku podatkowego, można nie tylko ocenić stan finansowy swojego biznesu, ale również ustalić, czy konieczne jest przeprowadzenie obowiązkowego audytu. To istotne zwłaszcza dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek jawnych. Sprawdź, czy Twoja firma musi poddać się tej procedurze, aby zapewnić sobie spokój i stabilność na przyszłość.

Kogo dotyczy obowiązkowe badanie sprawozdania finansowego?

Analizie poddawane są roczne sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz indywidualne raporty banków krajowych, oddziałów zagranicznych instytucji finansowych, zakładów ubezpieczeń i reasekuracji, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, a także jednostek operujących na mocy ustaw o papierach wartościowych i funduszach inwestycyjnych. Analiza obejmuje również krajowe instytucje płatnicze, instytucje pieniądza elektronicznego oraz spółki akcyjne, z wyłączeniem tych w organizacji.

Dodatkowo roczne sprawozdania finansowe podlegają badaniu, jeżeli jednostka w poprzednim roku obrotowym spełniła co najmniej dwa z następujących kryteriów:

średnioroczne zatrudnienie wynosiło minimum 50 osób,
suma aktywów bilansowych przekraczała 2,5 miliona euro,
przychody netto osiągnęły co najmniej 5 milionów euro.

Badaniu podlegają także sprawozdania spółek po fuzji oraz funduszy inwestycyjnych z subfunduszami, sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości.

Kto bada sprawozdanie finansowe?

Wybieraniem firmy audytorskiej, która ma przeprowadzić audyt sprawozdania finansowego, zwykle zajmuje się organ odpowiedzialny za zatwierdzenie tego sprawozdania w danej jednostce, o ile nie istnieją inne regulacje statutowe, umowne czy prawne, które by tego zakazywały. Decyzji tej nie może podejmować kierownik jednostki.

W odpowiednim czasie, który umożliwia audytorom uczestniczenie w inwentaryzacji najważniejszych elementów aktywów, kierownik jednostki podpisuje z wybraną firmą audytorską umowę na przeprowadzenie badania finansowego. Ustawa o rachunkowości określa ramy prawne dotyczące procedur badania, sporządzania, udostępniania i publikowania sprawozdania finansowego.

Akceptacja badania sprawozdania finansowego

Analiza sprawozdania finansowego stanowi złożony proces. Pierwszym etapem jest zgoda na realizację zlecenia, co wymaga oceny niezależności i zdolności audytora do spełnienia standardów kompetencyjnych, etycznych, oraz weryfikacji rzetelności klienta. Wymagane jest także skompletowanie odpowiedniego zespołu audytowego.

Po zatwierdzeniu tych aspektów firma audytorska może przystąpić do akceptacji zlecenia. Otwiera to drogę do zawarcia umowy o przeprowadzenie audytu i ocenę sprawozdania finansowego z osobą zarządzającą daną jednostką. Umowa ta jest podpisywana na mocy decyzji o wyborze biegłego rewidenta, podjętej przez organ odpowiedzialny za zatwierdzenie sprawozdania finansowego danej jednostki.

Istotność ogólna i cząstkowa

Po zawarciu umowy audytor przystępuje do analizy jednostki, koncentrując się na systemie kontroli wewnętrznej, aby zidentyfikować ryzyko istotnych błędów w sprawozdaniu finansowym spowodowanych oszustwem lub pomyłką. Następnie planuje audyt, ustalając procedury badawcze, które minimalizują to ryzyko.

Kluczowym elementem planowania jest określenie „istotności ogólnej”, czyli maksymalnej wartości błędu, która nie wpływa na decyzje użytkowników sprawozdania oraz „istotności cząstkowej”, stanowiącej 60%-75% istotności ogólnej, aby zabezpieczyć sprawozdanie przed znaczącymi nieskorygowanymi błędami. Dodatkowo audytor może ustalić „próg graniczny”, poniżej którego błędy są traktowane jako nieistotne.

Testy zgodności sprawozdania finansowego

Kolejny etap procesu audytowego to przeprowadzenie testów zgodności, które analizują system księgowości i oceniają wewnętrzny system kontroli podmiotu. Celem tych testów jest zapewnienie, że kontrole zapewniają poprawność zapisów księgowych i wykrywanie nieprawidłowości. Audytorzy rozpoczynają od wywiadów z pracownikami i kierownictwem, a następnie porównują procesy z dokumentacją, aby ocenić ich skuteczność.

Wyniki testów zgodności wpływają na planowanie audytu głównego i projektowanie testów wiarygodności sprawozdania finansowego. Jeśli systemy kontroli działają prawidłowo, audytor może ograniczyć zakres testów wiarygodności.

Uzgodnienie wersji sprawozdania finansowego

Ostatnia faza procesu badawczego polega na zatwierdzeniu finalnej wersji sprawozdania finansowego. Wszelkie istotne nieprawidłowości, które zostały zidentyfikowane, są komunikowane zarządowi badanej jednostki i są przedmiotem dyskusji na spotkaniu kończącym fazę badania, które zwykle ma miejsce po zakończeniu etapów wstępnych oraz głównych. Wyniki pracy audytora finansowego dotyczące analizowanego sprawozdania finansowego są systematycznie prezentowane w oficjalnym sprawozdaniu z badania.

Artykuł Obowiązkowe badanie sprawozdania finansowego – procedury pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Sprawozdania finansowe 2025 – wszystko, co musisz wiedzieć

spuglisi — Wed, 12 Feb 2025 13:53:28 +0000

Koniec roku kalendarzowego oznacza dla przedsiębiorców czas, w którym należy przygotować się na zamknięcie roku obrotowego. W tym okresie konieczne jest sporządzanie i złożenie rocznego sprawozdania finansowego za 2024 r. przez podmioty, które prowadzą księgi rachunkowe. Ostateczny termin upływa 31 marca 2025 r.

Sprawozdanie finansowe – kogo dotyczy i co dokładnie oznacza?

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, który reguluje art. 12 ust. 2, a także na inny dzień bilansowy z zastosowaniem zasad wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, określonych w ust. 1a i 1b. Księgi rachunkowe należy zamknąć nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia sporządzenia sprawozdania, co oznacza maksymalny termin 31 marca 2025 r.

Max. do 30 czerwca 2025 r. sprawozdanie powinno zostać zatwierdzone. Uwaga! W przypadku spółek, których rok obrotowy jest zgodny z rokiem kalendarzowym, termin zatwierdzenia przypada na 30 czerwca następnego roku.

Maksymalnie do 15 lipca należy złożyć sporządzone sprawozdanie finansowe w rejestrze sądowym.

Sprawozdanie finansowe muszą sporządzać przedsiębiorcy prowadzący pełną księgowość. Są to więc spółki z o.o., spółki akcyjne czy komandytowe oraz inne podmioty, których dotyczą księgi rachunkowe.

Zmiany w sprawozdaniach finansowych 2025

W 2025 roku obowiązują nowe regulacje dotyczące zasad i wymaganej struktury sprawozdań finansowych. Przede wszystkim należy tutaj zaznaczyć konieczność przysłania ich do KRS wyłącznie w formie elektronicznej i opatrywania podpisem elektronicznym, osobistym lub profilem zaufanym. Sprawozdanie musi zostać sporządzone w odpowiednim formacie i posiadać strukturę akceptowaną przez Ministerstwo Finansów.

Zgodnie z art. 45 ust. 1g ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe podmiotów wpisanych do KRS sporządza się w strukturze logicznej i formacie udostępnianym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Sprawozdanie finansowe musi posiadać format XLM i zawierać wszystkie wymagane elementy:

bilans,
rachunek zysków i strat,
informacje dodatkowe, które obejmują wstęp do sprawozdania i opcjonalne wyjaśnienia.

Jeśli Twoja firma jest zarejestrowana w KRS, sprawozdanie finansowe składasz przez system eKRS. Z kolei w przypadku, gdy prowadzisz jednoosobową działalność, skorzystasz z aplikacji e-Sprawozdania.

Kto musi podpisać roczne sprawozdanie finansowe?

Sprawozdanie finansowe musi zostać podpisane nie później niż do 31 marca 2025 r., przez:

Osobę odpowiedzialną za prowadzenie ksiąg rachunkowych; oraz
Kierownika jednostki.

Jeśli jednostką kieruje kilka osób, wszyscy członkowie lub co najmniej jedna osoba wchodzącą w skład organu musi podpisać sprawozdanie finansowe. W drugim przypadku konieczne jest złożenie przez pozostałe osoby oświadczeń dotyczących spełniania przez sprawozdanie wymagań określonych w ustawie lub odmów złożenia oświadczenia. Odmowa podpisu wymaga sporządzenia pisemnego uzasadnienia, które należy dołączyć do sprawozdania finansowego.

Nowe struktury logiczne sprawozdań finansowych od 2025

Zmiany w przepisach przyniosły również aktualizację struktur logicznych dotyczących opisów elementów rachunków zysów i strat oraz usunięcie niektórych elementów. Dokładniej dotyczą one:

JednostkaInnaWTysiacach(1)_v1-2.xsd – dla jednostek innych niż mikro, małe i średnie, sporządzających sprawozdanie w tysiącach złotych.
JednostkaInnaWZlotych(1)_v1-2.xsd – dla w.w jednostek sporządzających sprawozdanie w pełnych złotych.
JednostkaMikroWTysiacach(1)_v1-2.xsd – dla jednostek mikro, składających sprawozdanie w tysiącach złotych.
JednostkaMikroWZlotych(1)_v1-2.xsd – dla w.w jednostek składających sprawozdanie z pełnych złotych.
JednostkaMalaWTysiacach(1)_v1-2 xsd – dla jednostek małych, raportujących w tysiącach złotych.
JednostkaMalaWZlotych(1)_v1-2 (1).xsd – dla w.w jednostek sporządzających sprawozdanie w pełnych złotych.

Dla schem:

JednostkaOpWTysiacach(1)_v1-2.xsd – dla organizacji pożytku publicznego, prezentujących dane finansowe w zaokrągleniu do tysięcy złotych.
JednostkaOpWZlotych(1)_v1-2.xsd – dla organizacji pożytku publicznego, prezentujących dane finansowe bez zaokrągleń.

Powyższe zmiany dotyczą sytuacji, gdy jednostka sporządza rachunek zysków i strat zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o rachunkowości.

Nowe struktury logiczne obejmują sprawozdania finansowe sporządzane za lata obrotowe, które rozpoczęły się 1 stycznia 2024 r. i później.

Zmiana definicji przychodów ze sprzedaży

Od 2025 r. wprowadzono również zmiany w definicjach:

Przychodów ze sprzedaży – wyłączono przychody ze sprzedaży materiałów.
Wyniku działalności operacyjnej – wyłączono przychody i koszty związane ze zbyciem materiałów.
Pozostałych przychodów/kosztów operacyjnych – włączono przychody i koszty związane z sprzedażą materiałów.

Zmianom uległa również struktura rachunku zysków i strat w wariancie kalkulacyjnym oraz porównawczym. W związku z tym należy sporządzić zmianę prezentacyjną związaną z przychodami i kosztami dotyczącymi sprzedaży materiałów.

Zmiany definicji jednostek

Ustawa przewidziała również nowe definicje dla jednostek gospodarczych: mikro, mała, średnia i duża. Status jednostki wpływa na zakres sporządzanego sprawozdania finansowego i ma wpływ prawo do zastosowania uproszczeń w wycenie.

Uproszczenia mogą być stosowane przez spółki spełniające nową definicję jednostki mikro i małej. Zastosowanie uroszczenia w zakresie wyceny wymaga wprowadzenia zapisu do polityki rachunkowości przez kierownica jednostki. Warunek ten dotyczy uproszczeń w zakresie: kwalifikacji umowy leasingu, ustalania kosztów wytworzenia produktu, nieustalania odroczonego podatku dochodowego, rezygnacji z zasady ostrożności, stosowania amortyzacji podatkowej dla celów bilansowych, niewytworzenia rezerwy na świadczenia pracownicze oraz niestosowania przepisów rozporządzenia w sprawie instrumentów finansowych.

Co ważne, aby możliwe było zastosowanie uproszczenia w sprawozdaniu finansowym, konieczne jest podjęcie uchwały przez organ zatwierdzający. Obowiązują jednak przepisy przejściowe, które wskazują, że w przypadku celów sprawozdawczości finansowej za 2024 r. warunek dotyczący podjęcia uchwały przez organ zatwierdzający sprawozdania finansowe nie obowiązuje. Wymóg ten będzie dotyczył już uproszczeń w sprawozdawczości za 2025 r.

Wymagane ujawnienia w sprawozdaniu z działalności

Sprawozdania finansowe z działalności za 2024 r. dla jednostek małych i średnich, które są emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych EOG i jednostek dużych, muszą zostać uzupełnione o dodatkowe informacje. Dokładniej dotyczące:

Kluczowych zasobów niematerialnych jednostek;
Wpływu zasobów niematerialnych na sposób funkcjonowania firmy.
Wpływu zasobów niematerialnych na tworzenie wartości dla jednostki.

Kluczowe zasoby niematerialne nie mają postaci fizycznej i są to zasoby, od których zależy model biznesowy jednostki i które stanowią źródło tworzenia wartości dla jednostki.

Artykuł Sprawozdania finansowe 2025 – wszystko, co musisz wiedzieć pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Jakie zadania i uprawnienia ma biegły rewident?

Fri, 27 Nov 2020 18:17:09 +0000

Aby uprawiać zawód biegłego rewidenta, należy spełnić szereg warunków natury kompetencyjnej i etycznej. Od kandydata wymaga się wyższych studiów, praktyki zawodowej, zdania egzaminu i złożenia ślubowania. Dopiero wtedy może zostać wpisany na listę biegłych rewidentów, którą prowadzi Krajowa Rada Biegłych Rewidentów. Taką ścieżkę zdobywania uprawnień uzasadnia waga dokonywanych przez biegłego rewidenta czynności, czyli badania i opiniowania sprawozdań finansowych pod względem ich zgodności z prawem, polityką rachunkowości i faktycznym stanem finansów przedsiębiorstwa.

Biegły rewident musi być nie tylko osobą kompetentną, ale też godną zaufania, ponieważ otrzymuje dostęp do wszystkich dokumentów finansowych firmy. Głównym zadaniem biegłego rewidenta jest, czyli kontrola sprawozdania finansowego. Przeprowadzenie audytu może być kwestią wyboru lub nakładanego ustawą obowiązku.

Kto musi, a kto może korzystać z usług biegłego rewidenta?

Podmioty zobowiązane do przeprowadzania kontroli sprawozdań przez zewnętrznego audytora określa Ustawa o rachunkowości. Na liście znajdują się m.in. grupy kapitałowe, banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, jednostki działające na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz na mocy przepisów o funduszach inwestycyjnych. Art. 64 Ustawy o rachunkowości nakazuje też badanie rocznych sprawozdań finansowych jednostkom, które w roku, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z trzech warunków:

średnioroczne zatrudnienie wyniosło min. 50 osób (w przeliczeniu na pełne etaty),
suma aktywów bilansu na koniec roku wyniosła min. 2,5 mln euro (w walucie polskiej),
przychody netto ze sprzedaży oraz operacji finansowych na poziomie min. 5 mln euro (w walucie polskiej).

Przeliczenie wyrażonych w euro wartości na złotówki odbywa się po średnim kursie, który ogłasza (na dzień bilansowy) Narodowy Bank Polski.

Podmioty, które nie zostały zobowiązane ustawowo do poddania się audytowi, mogą zamówić badanie sprawozdania z własnej woli. Jego celem jest podniesienie jakości sprawozdania i usunięcie z niego ewentualnych niedociągnięć. Audyt jest rodzajem obiektywnego świadectwa jakości sprawozdania, a pośrednio dowodem na transparentność i rzetelność prowadzonych przez firmę operacji biznesowych. Taki dokument może być dobrym sposobem uwiarygodnienia kondycji finansowej przedsiębiorstwa przed partnerem biznesowym czy instytucją finansową.

Obowiązki i odpowiedzialność biegłego rewidenta

Obowiązkiem biegłego rewidenta jest wykazanie, że badane sprawozdanie finansowe odzwierciedla (lub nie) faktyczny stan finansów i kondycję ekonomiczną przedsiębiorstwa. Jeżeli biegły rewident po przeprowadzeniu audytu przygotuje opinię niezgodną ze stanem faktycznym, to podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2 (albo obu karom łącznie). Jeżeli nie było to działanie z premedytacją, lecz efekt przeoczenia czy nieznajomości przepisów, to czy taki zagrożony jest tylko grzywną.

Biegłego rewidenta obowiązuje zachowanie tajemnicy na temat wszystkich dokumentów, z którymi zapoznał się w trakcie prowadzenia działań audytowych. Obowiązek dochowania tajemnicy nie jest ograniczony w czasie. Nakaz dochowania tajemnicy przestaje obowiązywać w momencie, gdy biegły rewident stwierdzi możliwość popełnienia przestępstwa przez klienta, którego sprawozdanie bada. W takich okolicznościach ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia organów ścigania. Jest też zwolniony z zachowania tajemnicy zawodowej, gdy otrzymuje polecenie udostępnienia dokumentacji na potrzeby postępowań toczących się przed KNA (Komisja Nadzoru Audytowego) lub PIBR (Polska Izba Biegłych Rewidentów). Trzecia sytuacja, w której biegły rewident może przekazać dokumentację dotyczącą prowadzonego audytu dotyczy badania jednostki, która jest częścią grupy kapitałowej. Dokumentów może zażądać biegły rewident grupy kapitałowej, pracujący na zlecenie jednostki dominującej. W takiej sytuacji nie dochodzi do złamania nakazu zachowania tajemnicy, ponieważ informacje nie są wyprowadzane poza firmę.

Jak przebiega badanie audytorskie?

Współpraca z biegłym rewidentem rozpoczyna się jeszcze przed powstaniem sprawozdania finansowego. Pierwszym etapem audytu jest badanie wstępne, które polega na rozeznaniu się rewidenta w specyfice działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo. Osoba kontrolująca dokonuje ogólnego przeglądu dokumentów, nawiązuje relacje z osobami oddelegowanymi do kontaktu, w tym głównie z pracownikami działu księgowości. Dla firmy jest to etap, na którym można ułożyć poprawne stosunki z osobą kontrolującą. Nie jest to element wpływający na ostateczne efekty, jednak pozwala obu stronom na w miarę szybkie i bezstresowe przeprowadzenie czynności kontrolnych. Gotowość do współdziałania z biegłym rewidentem wpływa na podniesienie jakości jego pracy i jest pośrednim świadectwem, że firma dąży do pełnej transparentności.

Kolejnym działaniem audytorskim jest udział w inwentaryzacji. Biegły ma możliwość przekonania się, jak w praktyce wygląda praca księgowości i sposób dokonywania spisu z natury. To niezbędny etap audytu, bez którego niemożliwe jest wydanie końcowej opinii.

Właściwy audyt polega na analizie danych zawartych w sprawozdaniu finansowym. Biegły sprawdza też zgodność zapisów z przyjętą przez firmę polityką rachunkowości. Po zakończeniu czynności rewident sporządza raport i wystawia opinię.

Czy można zakwestionować opinię biegłego rewidenta?

Sporządzona przez biegłego rewidenta opinia może przybrać kilka różnych form:

opinia bez zastrzeżeń – kończy audyt, w którego trakcie rewident nie stwierdził żadnych uchybień w sprawozdaniu finansowym,
opinia z zastrzeżeniami – opinia z zastrzeżeniem lub zastrzeżeniami jest w dalszym ciągu opinią pozytywną: osoba prowadząca audyt stwierdza ogólną poprawność sprawozdania, z wyłączeniem określonych zagadnień, co do których zalecana jest niezwłoczna korekta,
opinia negatywna – negatywna ocena wynika ze stwierdzenia rażących rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w sprawozdaniu a realnym stanem finansów przedsiębiorstwa – w ocenie biegłego sprawozdanie może wprowadzać w błąd i narażać na straty skarb państwa lub kontrahentów kontrolowanego przedsiębiorstwa,
odmowa wydania opinii – oficjalna odmowa wydania opinii ma miejsce w sytuacji, gdy biegły rewident nie otrzymał kompletu danych, które są potrzebne do przeprowadzenia rzetelnych czynności audytowych – jednym z powodów może być niedopuszczenie do uczestnictwa w spisie z natury czy odmowa udostępnienia dokumentów.

Kierownik jednostki, która otrzymała opinię z zastrzeżeniami lub negatywną, ma obowiązek niezwłocznego usunięcia nieprawidłowości. Zdarza się jednak i tak, że dochodzi do rozbieżności opinii. W takiej sytuacji biegły nie jest w stanie wyegzekwować korekt. Jednak przedsiębiorca powinien mieć świadomość, że zakwestionowanie opinii biegłego i odmowa wprowadzenia korekt w sprawozdaniu pociąga za sobą poważne konsekwencje. Zastrzeżenia biegłego mogą stać się podstawą do wszczęcia kontroli podatkowej. Mogą też w poważny sposób utrudnić pozyskanie kredytów, wejście na giełdę czy sprzedaż spółki. Podmiot, który nie jest w stanie przedstawić pozbawionego uwag sprawozdania finansowego, może budzić obawy o brak legalności prowadzonych działań biznesowych. Nawiązywanie relacji z takim partnerem jest, z oczywistych powodów, niewskazane.

Czy biegły rewident zajmuje się wyłącznie audytem sprawozdań finansowych?

Na zakończenie warto zaznaczyć, że biegły rewident nie zajmuje się wyłącznie audytami sprawozdań finansowych. Można mu zlecić także prowadzenie ksiąg rachunkowych i podatkowych, a także zamówić ekspertyzę lub opinię do konkretnej operacji finansowej. Biegli rewidenci świadczą usługi z zakresu doradztwa podatkowego, prowadzenia rachunkowości oraz zastosowania systemów informatycznych do prowadzenia ksiąg. Ponadto posiadają uprawnienia do prowadzenia postępowań likwidacyjnych i upadłościowych.

Wybór posiadającego odpowiednie kompetencje biegłego rewidenta jest bardzo istotny dla przebiegu audytu. Jeżeli potrzebujesz doświadczonego specjalisty, zapraszamy do kontaktu z naszymi biurami w Łodzi, Poznaniu, Gdańsku i Wrocławiu.

Artykuł Jakie zadania i uprawnienia ma biegły rewident? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.