Umowa inwestycyjna należy do kategorii umów nienazwanych, dlatego nie jest uregulowana w żadnym polskim akcie prawnym.

W rzeczywistości stanowi połączenie kilku rodzajów kontraktów, a jej cechą charakterystyczną jest chęć zainwestowania kapitału pieniężnego przez inwestora w powstanie nowej firmy lub rozwój już istniejącego podmiotu. Omawiane zobowiązanie zawierane jest między dwoma lub więcej stronami w zwykłej formie pisemnej. Nie ma więc konieczności korzystania w tym zakresie z usług notariusza.

Co zawiera treść umowy inwestycyjnej?

Kontrakt reguluje przebieg każdego etapu inwestycji, a jego postanowienia zabezpieczają interesy i majątek stron. Struktura umowy inwestycyjnej wygląda następująco:

• określenie stron – inwestorem jest osoba, która wnosi swój kapitał finansowy na założenie lub rozwój konkretnego przedsiębiorstwa bądź start-upu. Stroną takiej umowy może być natomiast osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej,
• przedmiot umowy – innymi słowy, jest to oznaczenie wysokości kapitału finansowego przeznaczanego na założenie lub rozwój przedsiębiorstwa jednej ze stron umowy, szczegółowo rozpisany proces inwestycyjny, opis planowanej inwestycji oraz terminarz płatności wraz z podaniem daty końcowej,
• struktura właścicielska – to jeden z najważniejszych elementów umowy inwestycyjnej, który określa udziały poszczególnych osób w danym podmiocie. Inwestor ma bowiem prawo domagać się przejęcia części własności przedsiębiorstwa z racji zainwestowania określonej ilości pieniędzy w jego powstanie lub rozwój. W tej części muszą się również znaleźć wytyczne dotyczące prawa przejęcia firmy, odkupu, łączenia oraz likwidacji,
• warunki zawieszające wejście w życie umowy – niektóre zapisy umowne mogą wejść w życie dopiero po spełnieniu określonych czynności wskazanych przez stronę np. po uzyskaniu odpowiedniej dokumentacji sądowej i administracyjnej.

W treści umowy inwestycyjnej nie może również zabraknąć zasad powoływania i składu organów spółki oraz oświadczenia stron w kwestii zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa, ochrony własności intelektualnej lub sposobu rozwiązywania konfliktów. Ważne jest również zawarcie ograniczeń i praw poszczególnych wspólników związanych ze zbyciem udziałów oraz konkurencją. Do gotowego dokumentu załącza się regulaminy powoływania członków organów zarządzających lub nadzorczych, inne wersje umowy, pozwolenia na budowę itp.

Umowa inwestycyjna – najważniejsze klauzule

Prawidłowo sporządzona umowa inwestycyjna zawiera w swej treści klauzule określające prawa i obowiązki stron oraz ogólne warunki zobowiązania. Dwie najistotniejsze z nich to:

• lock-up – zastosowanie tej klauzuli uniemożliwia zbycie udziałów w firmie przez określony czas. Zapis może dotyczyć zarówno wszystkich, jak i konkretnie oznaczonych stron. Takie postanowienie ma na celu zabezpieczenie przedsiębiorcy przed zbyt szybkim przekazaniem podmiotu w ręce innej osoby tuż po zakończeniu całej inwestycji,
• anti-dilution (antyrozwodnieniową) – stanowi pewną formę parasola ochronnego dla inwestora przed możliwością obniżenia jest procentowego udziału w danym przedsiębiorstwie. Zapewnia mu automatyczne nabywanie odpowiedniej liczby nowych udziałów w przypadku emisji takich udziałów przez spółkę.

W umowie można również zawrzeć klauzule inwestycyjne typu tag along, które ograniczają swobodę zbywania akcji lub udziałów. Ich celem jest ochrona interesów jednego z udziałowców, zwykle mniejszościowego, jeżeli dominująca strona zdecyduje się zbyć swoje prawa udziałowe. Innymi słowy, zapis ten zapewnia mniejszościowemu udziałowcowi prawo do żądania zbycia swoich udziałów na tych samych warunkach co dominujący udziałowiec.

Warto również wspomnieć o kolejnej klauzuli w umowie inwestycyjnej, jaką jest drag-along. Umożliwia akcjonariuszowi, który znalazł potencjalnego nabywcę akcji, skłonić pozostałe strony do sprzedaży swoich akcji na podobnych warunkach. W tym przypadku należy jednak ustalić dodatkowe warunki np. minimalną cenę za akcję.

Kiedy zawiera się umowę inwestycyjną?

W rzeczywistości umowa inwestycyjna jest złożonym zobowiązaniem, które należy podpisać dopiero po dokładnym zapoznaniu się z jego treścią przez każdą ze stron. Niekiedy wymaga skorzystania z pomocy fachowców, np. biura rachunkowego PG Partner Gospodarczy, który pomoże stworzyć kontrakt chroniący interesy inwestorów oraz pozostający w zgodzie z przepisami prawa.

Zawarcie umowy inwestycyjnej jest tak naprawdę końcowym etapem procesu, który składa się z następujących kroków:

1.  Przygotowanie przedsiębiorstwa do inwestycji (np. pre-due diligence).
2.  Wstępne negocjacje.
3.  Due diligence – badanie przedsiębiorstwa przez inwestora.
4.  Negocjacje i zawarcie umowy inwestycyjnej.
5.  Wykonanie umowy inwestycyjnej.

Finalnie, dokument powinien przewidywać prawa i obowiązki zarówno inwestora, jak i founderów, strukturę właścicielską, czyli sposób zarządzania spółką, a także dokładny cel, na który przeznaczone zostaną środki finansowe. Określa się również kary umowne za naruszenie umowy inwestycyjnej oraz szereg dodatkowych postanowień np. prawo pierwokupu, wyłączenie ograniczeń w rozporządzaniu udziałami, klauzule inwestycyjne i inne. Kontrakt ma precyzyjnie regulować obowiązki stron, aby nie budziły one wątpliwości w czasie wykonywania poszczególnych zapisów.

Blog o księgowości dla firm

Zapoznaj się z poprzednimi wpisami na naszym blogu:

• Scoring kredytowy – jak można go poprawić?
• Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów – co powinna zawierać?
• Czym jest dług publiczny i jak wpływa na gospodarkę?

Sprawdź także nasz cennik usług księgowych

Artykuł Umowa inwestycyjna – jak ją sporządzić? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.

Scoring kredytowy – co to takiego?

Metodą oceny wiarygodności konkretnej firmy lub osoby fizycznej występującej o finansowanie jest scoring kredytowy. Jest on przedstawiany w formie punktowej i służy do tego, aby móc określić, jak wysoka jest wiarygodność potencjalnego kredytobiorcy. Co za tym idzie, im więcej punktów masz, tym większa jest Twoja wiarygodność.

Czasem myśli się, że scoring kredytowy i zdolność kredytowa to te same kwestie. W praktyce jednak jest zgoła inaczej. Scoring pozwala na dokonanie oceny tego, czy dana osoba będzie płacić raty w terminie i czy dotychczasowe zobowiązania były spłacane regularnie. Z kolei zdolność kredytowa wskazuje, jaka jest maksymalna kwota raty, którą kredytobiorca będzie w stanie spłacać z dochodów. Przy tym również sprawdza się, czy inne zobowiązania są płacone w terminie, ale z zasady ocena wiarygodności przybiera formę punkcji scoringowej.

Jak sprawdzić scoring kredytowy?

Można oczywiście udać się do banku, wnioskować o kredyt i sprawdzić, czy ta instytucja pozytywnie rozpatrzy wniosek już po dokonaniu oceny scoringowej. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, abyś wcześniej samodzielnie sprawdził swoją sytuację z punktu widzenia banków. Dzięki temu wcześniej możesz wdrożyć działania zmierzające ku poprawie tego, jak wygląda scoring kredytowy. Jak sprawdzić punktację? W tym celu wystarczy złożyć wniosek do BIK.

Biuro Informacji Kredytowej wygeneruje raport (opłata to 49 złotych za jeden lub 129 złotych za pakiet roczny), który zawierać będzie wskazanie punktów. Raport BIK zawiera również informacje odnośnie do tego, jaki jest przeciętny wynik w BIK. Punktacja opiera się na historii kredytowej – dlatego też czasem mówi się o tym, że warto mieć w historii jakąś pożyczkę lub wziąć dowolny sprzęt na raty – dopiero wtedy możliwe będzie wskazanie punktacji.

Scoring kredytowy – punktacja

W tym miejscu warto zaznaczyć, że w przypadku banków scoring uwzględniać będzie nie tylko historię kredytową (choć jest to niezwykle ważne). Brane są pod uwagę również takie kwestie jak:

• Wiek;
• Miejsce zamieszkania;
• Praca;
• Stan cywilny;
• I inne.

Jeśli chodzi o scoring kredytowy, punktacja zawiera się w przedziale od 0 do 100. Z zasady dobry scoring zaczyna się od 60 punktów, a bardzo dobry już od 80. Uzyskanie takiej punktacji może pomóc m.in. przy staraniu się o niższą marżę kredytu.

Co jest brane pod uwagę przy scoringu kredytowym?

Przed staraniem się o wsparcie banku warto omówić czynniki, które są uwzględniane przy ocenie scoringu kredytowego. Są to:

• Płeć – dot. wieku emerytalnego.
• Wiek – banki mniej ufają osobom młodym (zwłaszcza w przypadku kredytów na wiele lat).
• Stan cywilny – stabilne związki są lepiej oceniane aniżeli rozwodnicy.
• Zawód – banki mają swoje preferowane zawody z lepszą punktacją.
• Miejsce zamieszkania – łatwiej o pracę w większych miastach, co też jest oceniane pozytywnie w przypadku kredytu. Na wysokość zdolności kredytowej wpływa również długość utrzymania jednego miejsca zamieszkania. Tu też lepiej mieć własne mieszkanie niż żyć na wynajem.
• Wykształcenie – lepiej wypada wykształcenie wyższe.
• Forma zatrudnienia – umowa o prace na czas nieokreślony jest najlepiej oceniana.
• Liczba osób na utrzymaniu – im więcej, tym niższy scoring.
• Wysokość zarobków – ważne z punktu widzenia m.in. zdolności kredytowej.
• Oszczędności – posiadanie ich stanowi sygnał o tym, że kredytobiorca potrafi zarządzać budżetem, co pozytywnie oceniają banki.
• Wysokość wkładu własnego – dotyczy to kredytu hipotecznego – im więcej wkładu własnego, tym lepiej.
• Historia zatrudnienia – częsta zmiana pracy wpływa negatywnie na scoring kredytowy.
• Okres zatrudnienia – stabilne zatrudnienie u jednego pracodawcy jest oceniane lepiej.
• Branża pracodawcy – ma to znaczenie w przypadku np. pandemii. Przykładem może być m.in. turystyka, która w tym okresie była słabo oceniana w scoringach kredytowych.
• Kondycja finansowa pracodawcy – jeśli pracodawca ma kłopoty z zadłużeniem, pewność zatrudnienia kredytobiorcy maleje. Zatem maleje też wiarygodność utrzymania jego zdolności do spłacania zobowiązań.
• Samochód – generuje koszty, które obniżają scoring kredytowy.
• Posiadanie ubezpieczenia – ubezpieczenie na życie świadczy o dojrzałym podejściu.

Jak poprawić scoring kredytowy?

Skuteczne poprawienie oceny przez banki jest możliwe. Należy jednak pamiętać o tym, że w przypadku złego scoringu kredytowego nie zrobisz tego szybko. Kluczowa jest sumienność, wytrwałość i cierpliwość. Na początku jednak powinieneś zgodzić się na to, aby Biuro Informacji Kredytowej przechowywało dane dotyczące Twoich spłat. Wbrew powszechnym mitom, większość informacji w rejestrze ma charakter pozytywny.

Jeśli nie wyrazisz odpowiedniej zgody, nie będzie tu zapisanych informacji o terminowości dokonywanych przez nas spłat. Jednak wpis o niezapłaceniu raty pojawi się tu automatycznie wtedy, gdy spóźnisz się ze spłatą o 60 dni. Co więcej, wpis ten pojawi się nawet wtedy, gdy nie wyrazisz zgody na gromadzenie informacji przez BIK.

Najważniejsze jest, aby:

• Terminowo, regularnie spłacać zobowiązania – wbrew pozorom nie ma znaczenia wysokość kredytu lub spłacanych rat. Ważne jest to, aby nie zalegać z opłatami. Jeśli nie brałeś niczego na kredyt, warto pomyśleć o wzięciu telefonu lub telewizora na raty – już to pomoże w poprawie scoringu kredytowego.
• Unikać gromadzenia licznych zobowiązań – gdy sukcesywnie spłacasz raty za sprzęt do końca, nie dobieraj sobie w zamian nowych pożyczek. Banki nie lubią, gdy klient praktycznie cały czas „żyje na kredyt”.
• W przypadku korzystania z karty kredytowej nie zadłużać się pod tzw. korek — Zdaniem ekspertów, najlepsze do budowania scoringu kredytowego jest wykorzystywanie połowy (50%) limitu na karcie kredytowej. To oczywiście musi się łączyć z regularną spłatą zobowiązań.

Blog o księgowości dla firm

Zapoznaj się z poprzednimi wpisami na naszym blogu:

• Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów – co powinna zawierać?
• Czym jest dług publiczny i jak wpływa na gospodarkę?
• Spółka z o.o. – czym jest i jak ją założyć?

Sprawdź także nasz cennik usług księgowych

Artykuł Scoring kredytowy – jak można go poprawić? pochodzi z serwisu PG Partner Gospodarczy.