Amortyzacja środków trwałych w spółce z o.o.

Dla każdej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością strategiczne inwestycje w środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne to nie tylko wyzwanie, ale i okazja do zabezpieczenia jej przyszłości. Decyzje dotyczące amortyzacji tych zasobów wymagają zarówno głębokiego zrozumienia finansów, jak i przewidywania ich wpływu na zdolności operacyjne oraz wzrost firmy. W artykule wyjaśniamy, czym jest amortyzacja środków trwałych i wygląda w spółce z o. o.

Definicja środków trwałych

Środki trwałe to elementy materialne majątku, które charakteryzują się przewidywanym okresem użytkowania przekraczającym jeden rok i są kompletnym oraz nadającym się do użytku wyposażeniem. Są używane w celach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub przekazane w ramach umów najmu czy dzierżawy. W ich skład wchodzą budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, a także maszyny, urządzenia, środki transportu oraz inne przedmioty.

Proces amortyzacji środków trwałych odnosi się do stopniowego zużywania się tych składników majątku poprzez dokonywanie systematycznych odpisów amortyzacyjnych. Amortyzacja ta jest realizowana przez planowe rozłożenie wartości środków trwałych na wyznaczony okres amortyzacji.

Amortyzacja środków trwałych metodą liniową

Metoda liniowa opiera się na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych obliczanych od początkowej wartości aktywów trwałych, używając rocznej stawki określonej w tabeli stawek amortyzacyjnych. Roczna wartość odpisu, ustalona zgodnie z tą metodą, pozostaje niezmienna przez cały czas trwania amortyzacji.

Amortyzacja środków trwałych metodą przyspieszoną

W określonych okolicznościach przedsiębiorcy mają możliwość zastosowania wyższej stawki amortyzacyjnej wobec nabytych używanych środków trwałych. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) za używane środki trwałe uważa się te, które przed ich zakupem oraz pierwszym zarejestrowaniem w firmie były eksploatowane przez minimum pół roku. Taka definicja odnosi się do środków zaliczanych do grup 3-6 i 8 Katalogu Środków Trwałych, a także do środków transportu. W przypadku zdecydowania się na zwiększenie stawki amortyzacyjnej przedsiębiorca musi udowodnić wcześniejsze użytkowanie zakupionego przedmiotu. Stawka amortyzacyjna w takiej sytuacji jest ustalana przez przedsiębiorcę na podstawie indywidualnej oceny, choć ustawodawca nałożył pewne ograniczenia w tej materii.

Amortyzacja środków trwałych metodą degresywną

Metoda degresywna amortyzacji przyjmuje, że wartość użytkowa aktywów trwałych obniża się w miarę upływu czasu. Umożliwia dokonywanie wyższych odpisów amortyzacyjnych w pierwszych latach użytkowania. Stawka amortyzacyjna w tej metodzie jest określana zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych i podlega modyfikacji przez dodatkowy współczynnik. Istotne jest, że jeśli od pewnego roku amortyzacja wyliczona metodą degresywną okaże się niższa niż amortyzacja metodą liniową, należy przejść na metodę liniową. Stosowanie metody degresywnej jest niedozwolone dla aktywów z grup 1 i 2 Klasyfikacji Środków Trwałych oraz dla grup 3–6 i 8, które nie obejmują maszyn ani urządzeń. Metoda ta jest również zastosowana dla środków transportowych, z wyjątkiem samochodów osobowych.

Spółka z o.o. a uproszczenia w dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych

Od 2019 roku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, niezależnie od ich statusu jako jednostek mikro lub małych, nie mogą stosować uproszczeń w zakresie dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych według zasad podatkowych. Zgodnie z art. 32 ust. 7 i 8 ustawy o rachunkowości takie uproszczenia są dostępne tylko dla mikro i małych jednostek, ale wyklucza się z nich spółki kapitałowe, w tym spółki z o.o., spółki komandytowo-akcyjne oraz spółki jawne i komandytowe, które mają wspólników z nieograniczoną odpowiedzialnością będących spółkami kapitałowymi lub spółkami z innych państw o podobnej formie prawnej.

Ograniczenie to zostało wprowadzone w celu dostosowania przepisów do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE, dotyczącej sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych. Oznacza to, że spółki z o.o., nawet będące małymi lub mikro jednostkami, nie mogą korzystać z tych uproszczeń w zakresie odpisów amortyzacyjnych, jeśli wszyscy ich wspólnicy ponoszący nieograniczoną odpowiedzialność majątkową są spółkami kapitałowymi lub zagranicznymi jednostkami o podobnych formach prawnych.

Choć od 1 stycznia 2019 roku mikro jednostki, małe jednostki oraz niektóre organizacje pozarządowe mają możliwość stosowania innych uproszczeń, takich jak odstąpienie od tworzenia odpisów aktualizujących wartość aktywów, nie dotyczy to tych, które są wykluczone z możliwości stosowania uproszczeń amortyzacyjnych. Oznacza to, że spółki wyłączone z możliwości stosowania uproszczeń w zakresie amortyzacji również nie mogą korzystać z tych dodatkowych ulg.