Czy w 2026 wróci ryczałtowy ZUS?

Wielu przedsiębiorców zadaje sobie jedno pytanie: czy w 2026 roku wróci ryczałtowy ZUS? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Wprawdzie rząd zapowiedział uproszczenia i zmiany w systemie składek zdrowotnych, ale mówienie o powrocie do ryczałtowego ZUSu to pewny skrót myślowy. Co faktycznie ma się zmienić? Kto zyska na nowym modelu, a kto będzie musiał zapłacić więcej niż do tej pory?

Zmiany składek dla przedsiębiorców w 2026 r.

Od kolejnego roku ma obowiązywać nowy system wyliczania składki zdrowotnej. Rząd zaproponował dwuelementową konstrukcję składki, która będzie zależna od przychodów i dochodów podatnika, ale w nieco uproszczony sposób niż dotychczas.

Nowy model składki będzie zawierał dwa elementy:

1. Część ryczałtowa – będzie obowiązkowa dla wszystkich przedsiębiorców

• 9% podstawy wymiaru,
• podstawa to 75% minimalnego wynagrodzenia (jak dotąd obowiązywały różne progi uzależnione od przychodu).

2. Część dodatkowa – tylko po przekroczeniu progów

• przy skali podatkowej i podatku liniowym: po przekroczeniu 1,5x średniego wynagrodzenia – dodatkowa składka 4,9% od nadwyżki,
• dla ryczałtowców: po przekroczeniu 3x średniego wynagrodzenia – dodatkowa składka 3,5% od nadwyżki.

W związku z tym wiemy, że do pewnych limitów składka zdrowotna będzie stała, a dopiero po ich przekroczeniu stanie się progresywna.

Czy to oznacza powrót ryczałtowego ZUS?

Przejdźmy więc do zasadniczego pytania: Czy wróci zryczałtowany ZUS? I tak, i nie.

Większość małych firm będzie płaciło stałą składkę zdrowotną bez comiesięcznych wyliczeń od dochodu. Nie będzie jednej, wspólnej składki zryczałtowanej. Składka zdrowotna będzie miała część progresywną i wciąż pozostanie uzależniona od dochodów przy wyższych progach.

Oznacza to raczej uproszczenie obecnego systemu niż powrót do modelu sprzed Polskiego Ładu. Rząd proponuje konstrukcję, która pozwala na przewidywalność, ale nie dla wszystkich firm.

Przykład: ile wyniesie składka zdrowotna w 2026?

Załóżmy, że minimalne wynagrodzenie w 2026 roku będzie na poziomie 5000 zł brutto. Składka podstawowa to: 75% x 5000 zł = 3750 zł -> 9% x 3750 zł = 337,50 zł miesięcznie.

Jeśli Twój przychód (lub dochód, w zależności od formy opodatkowania) nie przekroczy progu, to zapłacisz składkę zdrowotną w kwocie 337,50 zł miesięcznie, niezależnie od faktycznego wyniku finansowego.

A co w sytuacji, gdy przekroczysz próg?

• Jeśli rozliczasz się skalą podatkową lub podatkiem liniowym: po przekroczeniu 1,5x średniego wynagrodzenia, zapłacisz 4,9% od nadwyżki.
• Rozliczasz się ryczałtem: powyżej 3x średniego wynagrodzenia naliczana będzie dodatkowa składka wynosząca 3,5% od nadwyżki.

Ważna zmiana od 2026 r: brak możliwości odliczenia składki

Kolejna ważna wiadomość dla przedsiębiorców to fakt, że w 2026 roku już nie będzie można odliczyć składki zdrowotnej ani od dochodu, ani od przychodu.

W związku z tym, mimo uproszczenia wyliczeń, realne koszty podatkowe mogą wzrosnąć. Warto wziąć to pod uwagę przy analizie swojej sytuacji finansowej.

Dla kogo zmiany w składce zdrowotnej będą korzystne?

Na wprowadzeniu nowych zasad nie skorzystają wszyscy. Plusy takiego rozwiązania mogą jednak zauważyć mikroprzedsiębiorcy, którzy mają niewielkie przychody i dotąd musieli płacić wyższą składkę. Bez wątpienia nowy model może stać się zaletą dla firm na ryczałcie, które utrzymają przychody poniżej 3x przeciętnego wynagrodzenia.

Nowy sposób naliczania składki zdrowotnej prawdopodobnie będzie mniej korzystny dla:

• firm osiągających wysokie dochody, zwłaszcza powyżej 10 000-15 000 zł miesięcznie,
• przedsiębiorców na podatku liniowym, którzy stracą możliwość odliczenia składki zdrowotnej,
• osób, które dziś płacą minimalną składkę w uproszczonej formie i korzystają z preferencji.

Czy zmienią się inne składki ZUS?

Zgodnie z informacjami, składki społeczne będą wciąż wyliczane od 60% przeciętnego wynagrodzenia. Ich poziom będzie się podwyższał wraz ze wzrostem średniej krajowej.

Pełna forma zryczałtowanego ZUS-u póki co nie jest przewidywana. Przedsiębiorcy nie mogą więc na razie liczyć na jednolitą składkę zdrowotną i społeczną w jednej, stałej kwocie.