Podatek dochodowy od osób prawnych, znany powszechnie jako podatek CIT, stanowi kluczowy element systemu podatkowego w Polsce. Jego zrozumienie jest niezbędne dla przedsiębiorców prowadzących działalność w formie spółek kapitałowych, a także istotne dla innych podmiotów, które podlegają takiemu opodatkowaniu. W obliczu dynamicznych zmian w przepisach i różnorodnych stawek podatkowych, ważne jest, aby być na bieżąco z aktualnymi regulacjami. Przybliżamy szczegóły dotyczące podatku CIT, jego stawki i zasady obliczania składek.

Co to jest podatek CIT?

Podatek CIT, czyli podatek dochodowy od osób prawnych, jest jednym z głównych źródeł dochodów budżetu państwa. Jest to podatek obliczany od dochodów uzyskanych przez spółki kapitałowe. Są to np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółki akcyjne. Podlegają mu także inne podmioty, które nie są osobami fizycznymi.

Kto musi płacić podatek dochodowy od osób prawnych?

Podatek CIT dotyczy przede wszystkim spółek kapitałowych. Jednak nie tylko one mogą podlegać takiej formie opodatkowania.  Są to także inne podmioty, które nie mają osobowości prawnej. Wśród nich znajdują się m.in. spółki jawne, spółki partnerskie oraz spółki komandytowe, jeśli ich dochody nie są opodatkowane w rękach wspólników.

Kto podlega podatkowi CIT? Dokładniej są to:

• Spółki kapitałowe: np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne.
• Zakłady państwowe.
• Jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej: prowadzące działalność gospodarczą, np. niektóre instytucje publiczne.
• Niektóre spółki osobowe: w pewnych okolicznościach, np. gdy dochody nie są opodatkowane w rękach wspólników (przykładowo spółki jawne lub komandytowe).
• Fundacje i stowarzyszenia: prowadzące działalność gospodarczą.
• Organizacje pożytku publicznego: prowadzące działalność gospodarczą.
• Zakłady ubezpieczeń.
• Podmioty zagraniczne: prowadzące działalność gospodarczą w Polsce.

Jaka jest stawka CIT 2023?

W 2023 roku stawka CIT wynosi 19% dla większości podatników. Istnieje jednak preferencyjna stawka CIT w wysokości 9% dla podatników, których przychody w roku podatkowym nie przekroczyły 14 mln zł.

Ile wynosi minimalny podatek dochodowy? Zmiany w 2024 roku

Od 1 stycznia 2024 roku podatnicy CIT muszą przygotować się do zapłaty podatku minimalnego. Ten podatek, ze stawką 10%, będzie naliczany u podatników wykazujących stratę podatkową lub u tych, których udział dochodu w przychodzie jest niższy niż 2% przez kolejne 3 lata.

Podatek estoński CIT — o co chodzi?

Podatek estoński to specyficzny system opodatkowania, w którym podatek dochodowy od osób prawnych jest naliczany dopiero w momencie wypłaty zysków spółki na rzecz jej udziałowców. W 2023 roku wprowadzono doprecyzowania w zakresie tego podatku dot. wydatków powstających przy wykorzystywaniu różnych środków transportu i warunków wygaśnięcia zobowiązania z tytułu korekty wstępnej.

Zmiany dotyczące tzw. podatku estońskiego to:

1. Wydatki związane z transportem: Od 2023 roku pewne wydatki są uznane za niezwiązane z działalnością gospodarczą. Są to np. wydatki powstające przy wykorzystywaniu samochodów osobowych, środków transportu lotniczego, taboru pływającego czy innych składników majątku na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą przez podmioty inne niż udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany z podatnikiem.
2. Warunek wygaśnięcia zobowiązania z tytułu korekty wstępnej: Doprecyzowano, że wygaśnięcie dotyczy też podatników, którzy stosowali w sposób nieprzerwany przez 4 lata opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek. Zmodyfikowano także warunek minimalnego zatrudnienia — podatnik musi być płatnikiem wynagrodzeń lub płatnikiem składek. Bez znaczenia są zwolnienia z PIT lub składek ZUS.
3. Wybór opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek: Konieczne jest złożenie formularza ZAW-RD do końca pierwszego miesiąca w pierwszym roku podatkowym, w którym wybiera się opodatkowanie ryczałtem.

Powyższe doprecyzowania mają na celu uszczegółowienie i ułatwienie interpretacji przepisów podatkowych. Ma to przyczynić się do bardziej efektywnego i przejrzystego systemu opodatkowania w Polsce.

Jak obliczyć CIT, ile wynosi? Przykłady

Obliczenie CIT polega na ustaleniu dochodu spółki, od którego naliczany jest podatek. Dochód ten oblicza się poprzez odjęcie od przychodów kosztów uzyskania przychodów. Następnie od dochodu nalicza się podatek według odpowiedniej stawki, czy to 19% czy preferencyjnej 9%. Przykładowo, jeśli spółka osiągnęła w roku podatkowym przychód w wysokości 1 mln zł i koszty uzyskania przychodów wyniosły 600 tys. zł, jej dochód wynosi 400 tys. zł. Jeśli spółka kwalifikuje się do preferencyjnej stawki CIT, zapłaci 9% od 400 tys. zł, czyli 36 tys. zł.

Kiedy i jak płacić podatek CIT?

Płatnicy podlegający opodatkowaniu podatkiem CIT powinni dotrzymywać lewych terminów w ciągu roku podatkowego. Główne zasady płatności CIT-u to:

• Zaliczki miesięczne: do 20. dnia każdego miesiąca za poprzedni miesiąc. Kwota zaliczek zależy od dochodu uzyskanego w danym miesiącu.
• Zaliczki kwartalne: jeśli przychody w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 5 mln euro, można opłacać zaliczki kwartalne. Trzeba uiszczać je do 20. dnia miesiąca następującego po zakończeniu każdego kolejnego kwartału.
• Rozliczenie roczne: Oprócz zaliczek po zakończeniu roku podatkowego płatnicy muszą złożyć roczne zeznanie podatkowe (CIT-8).