Na czym polega restrukturyzacja firmy?

Zadłużenie przedsiębiorstwa i ryzyko niewypłacalności może prowadzić do sytuacji, w której jedynym logicznym wyjściem jest ogłoszenie upadłości. Istnieje jednak alternatywne rozwiązanie kryzysowego położenia finansowego podmiotu. Firma może zdecydować się na restrukturyzację, zawierając układ z wierzycielami, zapewniając spłatę zobowiązań i ustalając nowe zasady funkcjonowania działalności. Jak przebiega cały proces i czy warto z niego skorzystać? O tym w dzisiejszym artykule.

Prawna definicja restrukturyzacji

Podstawą prawną do przeprowadzenia postępowania jest Prawo restrukturyzacyjne – ustawa z dnia 15 maja 2015 roku, która weszła w życie na początku 2016 roku. Zgodnie z jej zapisami restrukturyzacja to specjalny rodzaj postępowania cywilnego, którego celem jest uratowanie podmiotu gospodarczego przed upadłością i bankructwem. Może z niego skorzystać właściwie każdy przedsiębiorca, który prowadzi własną działalność.

Restrukturyzację przeprowadza się na dwa sposoby – poprzez zawarcie układu z wierzycielami lub w ramach postępowania sanacyjnego, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Proces składa się z działań zarówno w sferze kapitałowej, jak i zarządczej czy po stronie aktywów firmowych.

Jakie są przyczyny restrukturyzacji firmy?

Istnieją cztery główne powody, dla których podejmuje się decyzję o restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Są to:

  • problemy finansowe podmiotu,
  • konieczność dostosowania się do zmieniającego się rynku,
  • nowe technologie i innowacje,
  • rosnąca konkurencja na rynku.

Najczęściej firmy decydują się wejść na drogę postępowania restrukturyzacyjnego ze względu na problemy w sferze finansowej – zbyt duże zadłużenie oraz ryzyko niewypłacalności. W przeciwnym razie nad przedsiębiorstwem zawisła by groźba upadłości.

Cel i korzyści wynikające z restrukturyzacji firmy

Jak już wspomniano, głównym założeniem, które przyświeca restrukturyzacji firmy, jest uniknięcie bankructwa. Zasada ta wprost wynika z przepisów prawa, które jasno wskazują dalsze kroki dla firm zagrożonych utratą płynności finansowej. Postępowania chroni także przed agresywnymi działaniami ze strony wierzycieli. W jaki sposób? Pozwala uchylić postanowienie o zajęciu rachunku bankowego lub wstrzymać postępowanie egzekucyjne. Podmiot zyskuje więcej czasu na wdrożenie koniecznych zmian w zakresie zatrudnienia, sfery operacyjnej, relacji z kontrahentami czy optymalizacji zadłużenia. Ma możliwość zdobycia dodatkowych źródeł finansowania w ramach tzw. pomocy publicznej.

Decyzja o restrukturyzacji firmy jest korzystna także z punktu widzenia wierzycieli. W ramach zawartego i zatwierdzonego układu pozwala im odzyskać znaczną część należności. W wyniku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej zwykle przysługuje wierzycielom zwrot długu na poziomie zaledwie kilku procent.

Ustawodawca podkreśla, jak ważne jest, by Prawo restrukturyzacyjne opierało się na zabezpieczeniu wartości ekonomicznej podmiotu oraz poszanowaniu praw wierzycieli. W tym celu stworzono regulacje, które gwarantują szybkie i efektywne postępowanie, zapewniają skuteczne instrumenty prawne do przeprowadzenia procesu, a także oddzielają pojęcie restrukturyzacji od upadłości, co pozwala uniknąć negatywnych skojarzeń pozostałych uczestników rynku.

restrukturyzacja firmy

Jakie są rodzaje restrukturyzacji?

Restrukturyzacja operacyjna

W tym przypadku postępowanie restrukturyzacyjne obejmuje przede wszystkim podstawową działalność gospodarczą. Dochodzi do zmian stanu i struktury aktywów. W sferze marketingu dąży się do wzrostu sprzedaży przedsiębiorstwa oraz umacniania pozycji rynkowej. Modyfikacji ulega także asortyment, a dokładnie procesy wytwórcze, które powinny prowadzić do zmniejszenia ponoszonych przez firmę kosztów produkcji. Celem restrukturyzacji operacyjnej jest również wzrost wydajności wykorzystywanych zasobów, w tym technologii, majątku czy zatrudnienia.

Restrukturyzacja finansowa

Obejmuje działania związane ze sferą materialną, które mają zapewnić płynność finansową w wyniku ustalenia z wierzycielami nowego harmonogramu spłaty długu w zależności od możliwości podmiotu. Dotyczy także planowania i zarządzania majątkiem przedsiębiorstwa, zwiększania jego możliwości oraz poprawy efektywności zasobów. Postępowanie restrukturyzacyjne sprawia, że firma zmienia się pod względem wewnętrznym, co umożliwia lepsze przystosowanie się do warunków rynkowych.

Restrukturyzacja strategiczna

Oznacza rozwój przedsiębiorstwa w dłuższej perspektywie – dotyczy działań, jakie mają zostać podjęte w okresie od 2 do 5 lat. W tym przypadku celem postępowania jest wprowadzenie zmian jakościowych i strukturalnych w firmie. Proces koncentruje się wokół zwiększenia innowacyjności produkcyjnej, technicznej i marketingowej.

Restrukturyzacja właścicielska

Dotyczy zmian w strukturze własnościowej firmy, których celem jest zwiększenie wartości podmiotu dla obecnych i przyszłych właścicieli. Najczęściej podejmowane działania polegają na sprzedaży udziałów, dokonaniu fuzji lub przejęcia itp.

Kiedy przeprowadza się postępowanie restrukturyzacyjne?

Ustawodawca nie wskazuje żadnego konkretnego terminu na wszczęcie postępowania. Decyzja ta zależy więc wyłącznie od właściciela podmiotu gospodarczego. Należy jednak pamiętać, że restrukturyzacja jest możliwa wyłącznie poprzez uzyskanie stosownego postanowienia sądu gospodarczego. Konieczne jest więc złożenie odpowiedniego wniosku, gdyż przedsiębiorca nie może samodzielnie stanowić o kolejnych krokach działania. Uprawnionym do tego jest oczywiście sam dłużnik.

Przez wniosek restrukturyzacyjny należy rozumieć dokument stanowiący o otwarciu postępowania oraz zatwierdzeniu przyjętego układu pomiędzy dłużnikiem i wierzycielami w zakresie nowego harmonogramu spłaty zobowiązań finansowych.

Ze względu na poziom skomplikowania procesu, jakim jest restrukturyzacja przedsiębiorstwa, warto skorzystać z profesjonalnej pomocy PG Partnera Gospodarczego, który wskaże kolejne kroki postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.