Ugoda – czym jest i kiedy się ją zawiera? [Wzór ugody]

Nie każdy spór musi zakończyć się w sądzie. Niekiedy wystarczy rozmowa, odrobina dobrej woli i spisanie ustaleń, które będą satysfakcjonujące dla obu stron. Właśnie w ten sposób funkcjonuje ugoda – czyli dokument, z pomocą którego można rozwiązać konflikt polubownie, bez kosztów i formalności typowych dla postępowań sądowych. Ugoda ma zastosowanie w różnych sytuacjach. Dotyczy spraw cywilnych, gospodarczych, a nawet pracowniczych. Zanim zdecydujesz się ją zawrzeć, warto wiedzieć, na czym dokładnie polega i jakie skutki niesie, a także poznać wzór ugody, który pomoże Ci zamknąć sprawę w odpowiedni sposób.

Co to znaczy ugoda?

Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego, ugoda jest porozumieniem, w którym strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, żeby zakończyć spór lub zapobiec jego powstaniu. Brzmi to dosyć formalnie, ale tak naprawdę jest to skuteczny sposób na znalezienie kompromisu.

Dzięki ugodzie strony rezygnują z części swoich roszczeń lub zmieniają ich zakres w taki sposób, żeby każda coś zyskała – spokój, czas, bezpieczeństwo czy pewność, że druga strona rzeczywiście wykona swoje zobowiązanie.

Ugoda jest dobrowolna. Nie ma obowiązku jej zawarcia, ale kiedy obie strony chcą uniknąć sądu, to właśnie ona staje się najrozsądniejszym rozwiązaniem.

Ugoda – wzór ugody do pobrania

Zanim podpiszesz własną ugodę, warto zobaczyć, jak wygląda taki dokument i co powinien zawierać. Pobierz wzór ugody, w którym znajdziesz:

• miejsce na dane stron,
• opis sytuacji,
• sekcję ustaleń i zobowiązań,
• klauzule końcowe, które ułatwią Ci przygotowanie własnego dokumentu.

To dobra baza, którą można dopasować do swojej sytuacji – niezależnie od tego, czy chodzi o rozliczenie między firmami, spór cywilny czy kwestie pracownicze.

Kiedy warto zawrzeć ugodę?

Zawarcie ugody jest trafnym wyjściem z sytuacji, jeśli konflikt, który wystąpił, może być rozwiązany poprzez porozumienie. Z doświadczenia wynika, że umowa ugody sprawdza się zwłaszcza, jeśli:

• chcesz odzyskać należność od kontrahenta, ale zależy Ci na dalszej współpracy,
• chcesz uniknąć kosztownego i długiego procesu sądowego,
• masz spór z pracownikiem lub wspólnikiem i wolisz polubowne zakończenie, zamiast wnosić sprawę na drogę sądową,
• strony mają różne interpretacje tej samej umowy, ale chcą dojść do kompromisu,
• chcesz zamknąć sprawę w sposób cywilizowany i spokojny.

Ugoda może zostać zawarta zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego, jak i w jego trakcie – wówczas mówimy o ugodzie sądowej.

Jakie są rodzaje ugód?

Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje ugody. Pierwszy z nich to ugoda pozasądowa, zawierana bez udziału sądu, między stronami. Ma moc umowy cywilnoprawnej. Jeśli jedna ze stron nie dotrzyma ustaleń, druga może dochodzić swoich praw w sądzie, powołując się na treść ugody.

Drugim rodzajem jest ugoda sądowa – zawierana w toku postępowania. Po zatwierdzeniu przez sąd ma moc wyroku, więc w razie niewykonania można skierować sprawę do egzekucji komorniczej.

Coraz częściej stosuje się również ugodę zawieraną w mediacji. Jest to rozwiązanie łączące zalety porozumienia i bezpieczeństwo sądowego potwierdzenia.

Co powinna zawierać ugoda?

Ugoda, mimo że jest stosunkowo prostym dokumentem, musi być precyzyjna. Powinna jasno określać:

1. Dane stron (imię, nazwisko, adres lub NIP, jeśli dotyczy firm).
2. Opis sporu lub sytuacji, której dotyczy.
3. Ustalenia stron – kto, co, kiedy i w jaki sposób ma wykonać.
4. Wzajemne ustępstwa, np. obniżenie kwoty, odroczenie terminu płatności, rezygnacja z części roszczeń.
5. Termin realizacji ustaleń.
6. Sposób rozwiązania sporu w razie niewykonania ugody.
7. Datę i podpisy obu stron.

Co daje ugoda? Skutki

Zawarcie ugody oznacza, że spór zostaje zakończony. Strony rezygnują z dalszego dochodzenia roszczeń w zakresie objętym porozumieniem.

W przypadku ugody sądowej lub mediacyjnej – po zatwierdzeniu przez sąd – staje się tytułem egzekucyjnym. W tym przypadku jeśli jedna ze stron nie dotrzyma warunków, druga może wystąpić do komornika o egzekucję należności.

Z kolei ugoda pozasądowa ma moc umowy. Można na jej podstawie dochodzić roszczeń w sądzie, ale wcześniej warto spróbować rozwiązać sprawę polubownie.

O czym pamiętać przy podpisywaniu ugody?

Zanim podpiszesz dokument, poświęć chwilę na sprawdzenie kilku kwestii. Chodzi przede wszystkim o to, czy:

• wszystkie ustalenia są zapisane wprost,
• rozumiesz konsekwencje rezygnacji z roszczeń,
• warunki są realistyczne do wykonania (terminy, kwoty, formy zapłaty),
• dokument zawiera podpisy obu stron,
• i – w przypadku większych kwot – czy warto skonsultować go z prawnikiem.

Dlaczego warto zawrzeć ugodę?

Zawarcie umowy ugody to często najlepszy sposób na to, żeby zakończyć konflikt z klasą, bez przeciągających się procesów, bez nerwów, z jasnymi ustaleniami i realną szansą na zachowanie relacji biznesowych lub prywatnych. Odpowiednio skonstruowana ugoda to dokument, który daje obu stronom spokój i przewidywalność.