Wysokość przychodów a obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych

Pełna księgowość, czyli obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, nie dotyczy każdego przedsiębiorcy. Jest to dość skomplikowany system ewidencyjny, który – w przeciwieństwie do księgowości uproszczonej – dotyczy najczęściej wysokich obrotów w firmie. Zazwyczaj więc obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych zachodzi w dużych firmach, które osiągają wysokie przychody. Obowiązują limity, które co roku ustala NBP. Jak kwestia ta wygląda od stycznia 2024 r.?

Pełna księgowość a uproszczona – od czego to zależy?

Pełna księgowość wiąże się z obowiązkiem prowadzenia ksiąg rachunkowych. Dotyczy ona firm, które osiągają wysokie przychody i obracają dużymi kwotami powyżej wskazanego limitu.

Księgowość uproszczona z kolei to nic innego jak podatkowa księga przychodów i rozchodów czy ryczałt ewidencjonowany. Ta dotyczy przedsiębiorstw, które nie osiągają przychodów przekraczających ustalony w danym roku limit.

Księgi rachunkowe dają gwarancję transparentności prowadzonych operacji finansowych. Pełna księgowość stanowi skuteczne narzędzie eliminujące ryzyko nieuczciwości w tych obszarach.

Księgi rachunkowe wiążą się także z obowiązkiem sporządzania sprawozdań finansowych. Są to miedzy innymi bilanse czy rachunki zysków i strat. Niekiedy zachodzi konieczność dostarczania do sprawozdań dodatkowych informacji i objaśnień dotyczących operacji finansowych.

Pełna księgowość czyli prowadzenie ksiąg rachunkowych – limit w 2024 roku

W roku 2024 roku zaszły zmiany dotyczące limitu przychodu, które obligują przedsiębiorców do przejścia na pełną księgowość z uproszczonej. Jeśli więc dany próg zostanie przekroczony, należy zmienić formę rozliczania od kolejnego roku kalendarzowego.

Aktualnie limit wynosi 2 000 000 euro rocznie. Został on ustalony 2 października 2023 roku przez NBP w tabeli NBP 190/A/NBP/2023 według kursu euro 4,6091 zł. Wobec tego pełna księgowość od stycznia 2024 roku dotyczyła firm, które w poprzednim roku przekroczyły limit przychodu wynoszący w przeliczeniu 9 218 200 zł.

Jakie konkretnie firmy muszą prowadzić pełną księgowość?

Pełną księgowość muszą prowadzić spółki komandytowe, komandytowo-akcyjne, akcyjne i z ograniczoną odpowiedzialnością.

Tego typu ewidencję muszą prowadzić także samorządy i niektórzy przesiębiorcy, którzy korzystają z dotacji. Od 2016 roku pełna księgowość obejmuje również przedsiębiorstwa prowadzące działy specjalne produkcji rolnej.

Oprócz tego, każdy inny przedsiębiorca, którzy wcześniej korzystał z uproszczonej księgowości, a w ubiegłym roku przekroczył limit, musi zmienić formę ewidencji na pełną księgowość. Dotyczy to firm niezależnie od formy działalności. Będzie to więc nawet jednoosobowa działalność gospodarcza, jak i wyżej wspomniane spółki.

Co składa się na księgi rachunkowe?

Pełna księgowość nakłada na przedsiębiorców obowiązek ksiąg rachunkowych, które składają się z dziennika, księgi głównej z zestawieniem obrotów i sald przypisanych kont bankowych, ksiąg pomocniczych z zestawieniem sald przypisanych do kont bankowych oraz inwentarza składników aktywów i pasywów.

Skomplikowana forma prowadzenia ksiąg rachunkowych wiąże się z koniecznością sporządzania ich przez doświadczonych księgowych. W dużych firmach niekiedy są to specjalne działy księgowe lub zewnętrzne podmioty, czyli profesjonalne biura rachunkowe.

Jak przejść na pełną księgowość?

W sytuacji, gdy dana firma przekroczy w poprzednim roku podatkowym limit przychodu, od kolejnego roku kalendarzowego obligatoryjnie musi przejść na pełną księgowość. Prowadzenie ksiąg rachunkowych to złożony proces, który wymaga wielu formalności. Aby ją wprowadzić, należy wykonać podsumowanie roczne kolumn księgi, sporządzić spis z natury wraz z obliczeniem i wpisem do księgi, a także ustalić dochód roczny lub straty.